Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Monumentenwet

Onderwerp Regels en geld

Ook: Monumentenwet · Monumentenwet 1988 · Mw 1988

In het kort

De Monumentenwet 1988 was tot 1 juli 2016 de wet waarmee het Rijk monumenten en beschermde stads- en dorpsgezichten aanwees en beschermde. Hij is opgegaan in de Erfgoedwet en de Omgevingswet. Het woord leeft voort in oude akten, rapporten, vergunningen en boeken, en wie het tegenkomt, moet het vertalen naar de regels van nu.

In andere talen

Engels
Monuments Act
Duits
Denkmalschutzgesetz

Er staat meer over monumentenwet

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

De Monumentenwet bestaat niet meer, maar je komt hem nog overal tegen. In de koopakte van een oud huis, in een bouwkundig rapport, in een oude vergunning, in een handboek over bouwkunde en in de woorden van mensen die al lang met monumenten werken. Dat is geen vergissing: tot 2016 was dit de wet, en veel van wat er toen is vastgelegd, geldt nog steeds.

Dat laatste is het belangrijkste om te begrijpen. De Monumentenwet is vervallen, maar zijn besluiten niet. Een woning die onder de Monumentenwet als beschermd monument is ingeschreven, is nu een rijksmonument. Een gebied dat onder de Monumentenwet als beschermd stadsgezicht is aangewezen, is dat in de regel nog steeds. Wie leest dat zijn huis «beschermd monument is op grond van de Monumentenwet 1988», moet dus niet denken dat die bescherming met de wet is verdwenen.

Wat wel is veranderd, zijn de namen en de route. Wat vroeger een beschermd monument heette, heet nu een rijksmonument. Wat vroeger een monumentenvergunning was, is nu een omgevingsvergunning voor een rijksmonumentenactiviteit. Wat vroeger in de Monumentenwet stond over de aanwijzing en het register, staat nu in de Erfgoedwet. En wat vroeger via een ruimtelijk plan van de gemeente werd geregeld, staat nu in het omgevingsplan.

De overgang ging niet in één keer. Op 1 oktober 2010 vervielen al verschillende artikelen over de vergunning, en vanaf dat moment verwees de Monumentenwet voor het wijzigen van een monument naar de omgevingsvergunning van de toenmalige Wet algemene bepalingen omgevingsrecht. Op 1 juli 2016 verviel de Monumentenwet zelf en kwam de Erfgoedwet. Maar een deel van de Monumentenwet bleef daarna nog van toepassing, waaronder de regeling voor beschermde stads- en dorpsgezichten, tot de Omgevingswet in werking trad. Dat gebeurde op 1 januari 2024.

Voor een eigenaar komt het hierop neer: een verwijzing naar de Monumentenwet zegt je dat er ooit een bescherming is gevestigd. Wat die bescherming vandaag betekent, lees je in het rijksmonumentenregister, in het omgevingsplan van je gemeente en in de Omgevingswet.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.