Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Plaatdeuvel

Onderwerp Veiligheid

Ook: Plaatdeuvel · plaatdeuvels · stalen plaatdeuvel

In het kort

Een plaatdeuvel is een ronde metalen schijf met een opstaande rand, die verzonken in een houten balk ligt rond een bout. De rand brengt de kracht uit het hout over op de schijf en de bout. Zo kan één bout veel meer kracht overbrengen, bijvoorbeeld van een houten spant naar een stalen plaat.

In andere talen

Engels
Shear plate connector
Duits
Scheibendübel

Er staat meer over plaatdeuvel

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

In een schuur, een manege of een sporthal met houten spanten zie je bij de voet van elk spant een stalen schoen met een paar forse bouten. Meer is er niet te zien. Toch dragen die paar bouten het hele dak, met sneeuw en wind erbij. Dat kan doordat er in het hout, rond elke bout, een onderdeel zit dat je van buiten niet ziet: een deuvel.

Het probleem dat de deuvel oplost, zit in het hout zelf. Een bout raakt het hout alleen langs de wand van het boorgat. Dat is een smal strookje, en hout is daar niet sterk. Bij een zware belasting drukt de bout het hout opzij, het gat wordt ovaal en de verbinding gaat bewegen. Wie alleen bouten gebruikt, heeft er veel nodig.

Een deuvel vergroot het vlak waarover de kracht het hout in gaat. In plaats van de dunne bout drukt er een ring of een schijf met een flinke middellijn tegen het hout. De kracht per vierkante centimeter wordt kleiner, het hout vervormt nauwelijks en één bout doet het werk van meerdere.

Er zijn drie soorten. De ringdeuvel is een stalen ring die voor de helft in het ene houten deel zit en voor de helft in het andere. De kramplaat is een plaat met tanden die in het hout worden geperst. De plaatdeuvel is een schijf met een opstaande rand die in zijn geheel in één houten deel ligt, vlak met het oppervlak.

Dat laatste is wat de plaatdeuvel bijzonder maakt. Omdat hij maar aan één kant in het hout steekt, kan het andere deel van de verbinding van iets anders zijn dan hout. De plaatdeuvel is daarmee het middel om hout aan staal of aan beton te koppelen: een spant aan een stalen voetplaat, een balk aan een stalen strip, een kolom aan een anker in de fundering.

Twee plaatdeuvels met de ruggen tegen elkaar maken een verbinding van hout op hout die weer uit elkaar kan. De schijven worden in de werkplaats ingelaten. Op de bouw hoeven alleen de bouten erdoor. Dat is de reden dat je ze aantreft in constructies die in delen zijn aangevoerd of die ooit weer moeten worden gedemonteerd.

Voor een bewoner is de plaatdeuvel geen onderdeel dat je kiest of koopt. Een constructeur schrijft hem voor en een timmerfabriek brengt hem aan. Het is wel nuttig om te weten dat hij bestaat. Het verklaart waarom je in zo'n knoop nooit zomaar een bout mag losdraaien of vervangen, en waarom een verbinding die er van buiten eenvoudig uitziet, dat van binnen niet is.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.