Ook: Tufsteen · tuf · duifsteen · vulkanische tuf · Römer tufsteen · Weiberner tufsteen · Ettringer tufsteen
In het kort
In andere talen
- Engels
- Tuff
- Duits
- Tuffstein
- Frans
- Tuf volcanique
- Spaans
- Toba volcánica
- Portugees
- Tufo vulcânico
- Italiaans
- Tufo
Er staat meer over tufsteen
Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.
Abonnement bekijkenInloggen
Uitgebreid
Sta je voor een dorpskerk in Friesland, Groningen of langs de grote rivieren en zie je een muur van kleine grijsgele blokken met een ruw, korrelig oppervlak, dan kijk je naar tufsteen. Nederland heeft geen vulkanen en geen eigen tufsteen. Elke steen in zo'n muur is per schip aangevoerd uit het gebied rond Andernach in de Duitse Eifel, een reis van honderden kilometers over de Rijn.
Het gesteente ontstaat bij een vulkaanuitbarsting. As, gruis en brokjes puimsteen worden uitgeworpen, komen neer in dikke lagen en kitten in de loop van de tijd aan elkaar. Het resultaat is een steen vol kleine holtes. Daardoor is tufsteen licht, en daardoor laat hij zich met eenvoudig gereedschap bewerken. Voor bouwers die geen andere natuursteen in de buurt hadden en het bakken van steen niet meer beheersten, was het een uitkomst.
De Romeinen gebruikten het al voor hun forten langs de Rijn. De grote tijd kwam in de tiende tot en met de twaalfde eeuw, toen de romaanse kerken werden gebouwd. De muren werden opgetrokken als twee schillen van tufsteenblokken met daartussen een vulling van mortel en puin. Vanaf de dertiende eeuw nam baksteen het over. Die kon ter plaatse worden gemaakt en was goedkoper. Op sommige kerken zie je de overgang in één muur: onderin tufsteen, daarboven baksteen.
Daarna is veel tufsteen verdwenen. Oude gebouwen werden afgebroken en de steen werd hergebruikt of vermalen tot tras. Wat er nog staat, is daardoor zeldzaam en vrijwel altijd beschermd als monument. In de negentiende en twintigste eeuw is bij restauraties nieuwe tufsteen aangebracht, vaak van een andere soort dan de oorspronkelijke. Dat verschil is nog te zien.
Voor de lezer van Builddocs speelt tufsteen op twee manieren. Wie eigenaar of bestuurder is van een oud gebouw met tufsteen in de gevel, heeft een materiaal dat bij verkeerd onderhoud snel achteruitgaat. De gangbare middelen voor baksteen, zoals een cementvoeg, een hogedrukreiniger en een waterafstotend middel, richten hier schade aan. Wie in de tuin of bij een vijver met tufsteen wil werken, koopt meestal iets anders dan hij denkt. Vraag dan naar de herkomst en de vorstbestendigheid.
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.
Onderwerpen
Verder bij dit onderwerp
Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.
Werkomschrijvingen
Stappenplannen
Gebreken
Uit de kennisbank
Koopgidsen
Prijsgidsen
Rekenhulpen
Checklists
Projecten
Dit laten doen
Builddocs bemiddelt niet en krijgt geen commissie over de opdracht die hieruit volgt.