Kennis / Kennisbank

80 van 477 artikelen

• installaties

  Een waterontharder: wanneer het loont en wanneer niet

  Een ontharder haalt kalk uit het leidingwater en voorkomt daarmee aanslag in ketel, boiler, kranen en apparaten. Of het loont hangt aan één getal: de hardheid van het water bij jou. In een groot deel van Nederland is het water al zacht genoeg. Het gangbare type werkt met zout en spoelt periodiek door. Dat kost zout, water en een aansluiting op de afvoer. Onthard water is niet ongezond, maar het smaakt anders en het is verstandig één koudwaterkraan onbehandeld te laten. Reken op € 700 tot € 2.400 voor plaatsing en € 40 tot € 120 per jaar aan zout. Prijspeil augustus 2026.

  7 minuten lezen

• energie

  Welke warmtebron past bij je woning: aardgas, warmtepomp, warmtenet of hybride

  De vraag welke warmtebron bij je woning past, wordt bijna nooit beantwoord door de bron zelf. Hij wordt beantwoord door je schil, je afgifte en je aansluiting: hoe goed het huis is geisoleerd, op welke temperatuur je radiatoren of vloerverwarming het huis warm krijgen, en wat er aan gas, stroom of warmte je woning binnenkomt. Vier routes zijn in Nederland gangbaar. Een HR-ketel op aardgas is de bekende en de goedkoopste in aanschaf, maar hij is een eindige keuze in een land dat van het gas af gaat. Een volledig elektrische warmtepomp is de zuinigste in gebruik en vraagt het meest van de woning. Een warmtenet neemt de installatie grotendeels uit handen en geeft die tegelijk uit handen. Een hybride opstelling combineert een warmtepomp voor het grootste deel van het jaar met een ketel voor de koudste dagen en het tapwater. Het bepalende getal is de temperatuur waarop je woning het op de koudste dag redt. Haal je dat op 70 graden aanvoer, dan is volledig elektrisch nog niet aan de orde zonder isolatie of grotere radiatoren. Red je het op 50 graden of lager, dan is een warmtepomp een reele keuze en levert hij ook het rendement dat de folder belooft. De aanschaf loopt uiteen van € 2.200 - € 3.800 voor een nieuwe ketel tot € 20.000 - € 35.000 voor een bodemwarmtepomp met bronboring. De verstandige volgorde is bijna altijd dezelfde: eerst de schil, dan de afgifte, dan de bron. Wie een ketel heeft die het gaat begeven, kiest beter nu bewust dan straks op een koude zaterdag.

  9 minuten lezen·2× bekeken

• energie

  Zonnepanelen en de aansluiting

  De aansluiting bepaalt wat er kan. Niet het dak, niet het aantal panelen en niet de omvormer. Bij een aansluiting van 1 x 25 ampère is er een grens aan wat je mag terugleveren, en die grens wordt bij een groot dak eerder gehaald dan mensen verwachten. Een omvormer die op zonnige middagen afschakelt, is geen defect maar een beveiliging tegen te hoge netspanning. In een straat vol panelen gebeurt dat vaker. Verzwaren duurt. Wachttijden bij netbeheerders lopen op tot maanden, en inmiddels staan ook huishoudens op een wachtlijst. Een aparte groep voor de omvormer kost € 150 tot € 350, verzwaren € 500 tot € 1.500 plus wachttijd. Prijspeil augustus 2026.

  7 minuten lezen·2× bekeken

• energie

  Zonnepanelen op een plat dak

  Op een plat dak worden panelen niet vastgeschroefd maar met ballast op hun plaats gehouden. Dat gewicht is de bepalende vraag. Panelen liggen er vijfentwintig jaar. Alles eronder moet dat ook halen; een dakbedekking van vijftien jaar oud haalt dat niet. De opstelling bepaalt de opbrengst: oost-west levert per paneel minder op en per vierkante meter dak vaak meer. De grootste risico's zijn niet elektrisch maar bouwkundig: doorboorde dakbedekking, verstopte afvoeren en te veel gewicht. Panelen op een plat dak kosten € 350 tot € 700 per paneel geplaatst, inclusief het montagesysteem. Prijspeil augustus 2026.

  7 minuten lezen·1× bekeken

• ventilatie

  Verse lucht van buiten: waar de toevoer zit en hoe je de filters bijhoudt

  Een ventilatiesysteem met warmteterugwinning haalt de lucht die je in huis inademt van één punt aan de gevel of op het dak. Waar dat punt zit, bepaalt de luchtkwaliteit in elke kamer. Zit het boven een parkeerplaats, naast een rookgasafvoer of vlak naast de afvoer van hetzelfde systeem, dan haalt de unit netjes verwarmde vuile lucht naar binnen. De filters zijn het tweede halve verhaal. Een balansventilatiesysteem heeft er twee: een grof filter in de afvoer dat de unit beschermt tegen stof, en een fijner filter in de toevoer dat bepaalt wat er in huis komt. Een ePM1-filter houdt een groot deel van het fijnstof en het pollenstof tegen, een grof filter alleen bladeren en insecten. Filters vervangen is de enige onderhoudshandeling die je zelf doet en die je merkt. Twee keer per jaar is gangbaar, in een drukke straat of tijdens het pollenseizoen vaker. Een set kost € 15 - € 60. Achterstallige filters kosten meer: minder debiet, meer geluid, hoger stroomverbruik en op termijn een vervuilde wisselaar. Bij systeem C, met natuurlijke toevoer via roosters, is er geen filter en komt de lucht binnen zoals hij buiten is. Er bestaan roosters met een filterelement, maar zolang er ook lucht via kieren binnenkomt is de winst beperkt. Wat je als eerste doet: zoek de toevoeropening aan de gevel of op het dak, kijk wat daar in de buurt zit, en open de unit om te zien welke filters erin zitten. Dat kost tien minuten en zegt meer dan welk rapport ook.

  9 minuten lezen·2× bekeken

• verduurzaming

  Verwarmingsinstallatie waterzijdig inregelen

  Water zoekt de weg van de minste weerstand, dus zonder inregeling krijgen de radiatoren dicht bij de ketel te veel en die ver weg te weinig. De gebruikelijke reactie — de aanvoertemperatuur omhoog — werkt, en kost energie: elke tien graden lager scheelt bij een HR-ketel ruwweg drie tot vijf procent en bij een warmtepomp aanzienlijk meer. Bij een warmtepomp is inregelen dan ook geen optimalisatie maar een voorwaarde, want één radiator die zeventig graden nodig heeft dwingt de hele installatie op zeventig graden. Ontluchten, de druk controleren en de stooklijn stapsgewijs verlagen kun je zelf; het verdelen van het water is rekenwerk.

  9 minuten lezen·2× bekeken

• verwarming

  Vloerverwarming in een bestaande woning

  Vloerverwarming werkt op een lage aanvoertemperatuur en past daarmee bij een warmtepomp. In een woning met een hoge warmtevraag haalt zij het niet. De opbouw bepaalt alles: hoeveel hoogte je kwijt bent, hoe traag het systeem reageert, en of het onder je bestaande vloerafwerking mag. Frezen in een bestaande dekvloer kost weinig hoogte en levert minder vermogen dan een systeem in een nieuwe vloer. Isolatie ónder de vloerverwarming is geen optie maar een voorwaarde; zonder die laag verwarm je de kruipruimte mee. Reken op € 60 tot € 150 per vierkante meter, afhankelijk van het systeem. Prijspeil augustus 2026.

  7 minuten lezen·1× bekeken

• installaties

  Vorstschade aan leidingen voorkomen

  Water zet uit als het bevriest en scheurt de leiding open. Je ziet daar niets van; je ziet het pas als het dooit. De schade ontstaat niet bij de vorst maar bij de dooi, en dan vaak in een ruimte waar niemand die dag komt. De risicoplekken zijn voorspelbaar: buitenkraan, kruipruimte, onverwarmde berging, zolder, en leidingen tegen een buitenmuur. De maatregelen kosten bij elkaar minder dan één herstel, en ze moeten vóór de eerste vorst zijn genomen. Leidingisolatie kost € 1 tot € 4 per meter, een vorstvrije buitenkraan € 80 tot € 250. Prijspeil augustus 2026.

  7 minuten lezen·2× bekeken

• installaties

  Waarom warm water lang op zich laat wachten

  De wachttijd bij een warmwaterkraan wordt vrijwel altijd bepaald door de lengte en de dikte van de leiding ertussen, en niet door het toestel. Elke meter leiding staat vol koud water dat er eerst uit moet. Dat water gaat het riool in en telt mee op je waterrekening. Een dunnere leiding halveert de wachttijd bij dezelfde lengte, omdat er minder water in staat. De maatregelen die echt werken zijn: korter leggen, dunner leggen, of een klein toestel dichtbij het tappunt zetten. Een circulatieleiding lost het op en kost energie, elk uur van het jaar. In een eengezinswoning is dat zelden de goede afweging.

  7 minuten lezen·2× bekeken

• elektra

  Wandcontactdoos: randaarde, badkamerzones en IP-waarden

  Randaarde is geen extraatje. Het is de derde contact dat een fout naar de aarde afvoert in plaats van naar jou. Een stopcontact zonder randaarde in een oudere woning betekent doorgaans dat er geen aardleiding ligt, en dat is met een stopcontact niet op te lossen. In een badkamer bepalen zones wat waar mag. Die zones gaan over afstand tot bad en douche, en niet over wat handig is. De IP-waarde zegt hoeveel stof en water een apparaat aankan. Buiten en in natte ruimten is dat een eis en geen aanbeveling. Een stopcontact vervangen kost € 5 tot € 25 aan materiaal; een groep bijplaatsen € 150 tot € 350. Prijspeil augustus 2026.

  7 minuten lezen·1× bekeken

• energie

  Wanneer een warmtepomp rendabel is

  Rendabel hangt aan drie getallen: wat je nu stookt, op welke aanvoertemperatuur je woning het doet, en wat je betaalt voor gas en stroom. De vuistregel die in de praktijk standhoudt: kan je woning het op 45 graden aanvoer, dan kan een warmtepomp uit. Heb je 70 graden nodig, dan zelden. De terugverdientijd ligt bij een gemiddelde eengezinswoning op acht tot vijftien jaar, en de spreiding daarbinnen is groter dan het gemiddelde. De grootste variabele is niet het toestel maar de verhouding tussen de gas- en de stroomprijs. Verandert die, dan verandert de hele som. Een hybride opstelling haalt een groot deel van de besparing voor de helft van de investering. Dat is voor veel woningen het eerlijke antwoord.

  7 minuten lezen·1× bekeken

• energie

  Warmte-koudeopslag in een wooncomplex: hoe een WKO werkt, wat hij kost en wat er misgaat

  Een warmte-koudeopslag, kortweg WKO, slaat warmte en koude op in het grondwater onder uw complex. In de winter wordt water uit de warme bron opgepompt, gaat de warmte eruit en stroomt het afgekoelde water de koude bron in. In de zomer draait dat om. De bron levert geen bruikbare verwarmingstemperatuur. Het grondwater komt op acht tot achttien graden boven, en een warmtepomp brengt dat naar de temperatuur die de vloerverwarming en het tapwater vragen. Een WKO is dus een bron en geen verwarmingsinstallatie; de prestatie hangt net zo hard aan de warmtepompen, de afgifte en de regeling als aan de put in de grond. Vier dingen bepalen of het goed gaat. De energiebalans tussen de twee bronnen, want een systeem dat jarenlang meer warmte onttrekt dan het terugbrengt loopt leeg. Het onderhoud aan pompen, filters en wisselaars. De afrekening naar de bewoners, die onder de warmteregelgeving valt. En het beheer van de vergunning, met de meet- en registratieplicht. Onderschat de rolverdeling niet. Bij veel complexen is de WKO eigendom van een exploitant en niet van de vereniging, met een leveringsovereenkomst van twintig tot dertig jaar eronder. Wie de installatie bezit, wie het tarief vaststelt en wie het risico draagt als de bron uit balans loopt, leest u niet in de akte van splitsing maar in dat contract.

  9 minuten lezen·1× bekeken

• verwarming

  Radiatoren en vloerverwarming: hoe warmte in de kamer komt

  Over de bron gaat het meeste gesprek; de afgifte bepaalt of het werkt. Een radiator geeft warmte af op basis van het verschil tussen het water erin en de kamerlucht, en dat verband is niet lineair: halveer je het temperatuurverschil, dan daalt de afgifte met méér dan de helft. Een radiator die bij zeventig graden voldeed, levert bij vijftig graden ruwweg de helft van wat je nodig hebt. Vloerverwarming werkt andersom, met een groot oppervlak en een lage temperatuur, maar de afgifte per vierkante meter is begrensd — als enige bron dus alleen toereikend in een goed geïsoleerde woning. De vloerafwerking is daarbij een ontwerpgegeven, geen smaakkwestie achteraf.

  7 minuten lezen·2× bekeken

• energie

  Een warmtepompboiler in een appartement: plek, geluid, lucht en toestemming

  Een warmtepompboiler maakt warm tapwater met een kleine warmtepomp op een voorraadvat. Hij haalt warmte uit lucht en stopt die in het water. Daardoor gebruikt hij ongeveer een derde van de stroom van een elektrische boiler van hetzelfde formaat. In een grondgebonden woning is dat een eenvoudige vervanging. In een appartement niet. Het toestel is hoog, vol is hij zwaar, hij maakt geluid, hij koelt en ontvochtigt de ruimte waar hij staat, hij heeft een condensafvoer nodig en hij vraagt lucht die ergens vandaan moet komen en ergens heen moet. Die punten botsen op wat in een appartement schaars is: hoogte, ruimte, een afvoer op de goede plek en een gevel waar je niet zomaar een gat in mag maken. Een kanaal door de gevel of een aansluiting op de collectieve ventilatieschacht raakt het gemeenschappelijk gedeelte, en dan heb je toestemming van de vergadering nodig. Loop daarom eerst de plek na en pas daarna het toestel. Waar kan hij staan, waar komt de lucht vandaan, waar gaat het condenswater heen, wat hoort de buurman, en wat moet de vereniging goedkeuren. Klopt een van die vijf niet, dan is dit niet de goede keuze voor dit appartement.

  10 minuten lezen·1× bekeken

• verwarming

  Warmtepompen: lucht, bodem, hybride en wat het verschil betekent

  Het rendement heet COP: vier eenheden warmte uit één eenheid stroom is een COP van vier; over een heel seizoen heet dat de SCOP. Dat getal is geen eigenschap van het toestel alleen maar van het temperatuurverschil tussen bron en afgifte — van vijfenzeventig naar vijfendertig graden afgifte verdubbelt het rendement ruwweg. Een lucht-waterwarmtepomp gebruikt buitenlucht: gratis en overal, maar juist het koudst wanneer je de meeste warmte nodig hebt. Een bodemgebonden pomp heeft het hele jaar een stabiele brontemperatuur en dus een hoger en gelijkmatiger rendement, tegen een aanzienlijk hogere investering door de boring. Bestel nooit op vierkante meters.

  7 minuten lezen·1× bekeken

• installaties

  Waterdruk in huis en wat hem bepaalt

  De druk op de aansluiting wordt geleverd door het drinkwaterbedrijf en ligt bij de meeste woningen in dezelfde orde. Wat je aan de kraan merkt, is niet de druk maar de doorstroming, en die wordt bepaald door de leiding in je eigen woning. Diameter, lengte, bochten, verkalking en gelijktijdig gebruik verklaren samen vrijwel alle klachten. Hoogte kost druk: elke verdieping levert een merkbaar verlies, en op een bovenste woning telt dat op. Een drukmeter kost € 15 tot € 40; een waterleiding vervangen € 60 tot € 150 per meter. Prijspeil augustus 2026.

  6 minuten lezen·1× bekeken

• verwarming

  Stadswarmte: hoe een warmtenet werkt en wat je zelf nog kunt regelen

  Je hebt geen ketel, geen onderhoud aan een toestel en geen rookgasafvoer; daar staat tegenover dat je geen keuze hebt in leverancier en dat de aanvoertemperatuur door het net wordt bepaald. In de meterkast zit een afleverset met een meter die afneemt in gigajoules. De kosten bestaan uit vastrecht, een tarief per gigajoule en soms een bedrag voor de set; de Autoriteit Consument en Markt stelt maximumtarieven vast. Wat je wél in de hand hebt is de afgifte in je woning: bij veel netten telt de retourtemperatuur mee, dus inregelen verlaagt je kosten. Sluit de afleverset nooit af of bouw hem om voor een eigen bron; dat is in strijd met de aansluitvoorwaarden.

  7 minuten lezen·1× bekeken

• sanitair

  Warm water in huis: doorstroom, boiler en warmtepomp

  In een goed geïsoleerde woning is warm water inmiddels een groter deel van het verbruik dan de verwarming. Een doorstroomtoestel verwarmt op het moment dat je de kraan opent, en het tapvermogen bepaalt hoeveel liter per minuut je krijgt. Een boiler houdt een voorraad op temperatuur: hoog debiet zolang die strekt, maar met standverlies, dag en nacht. Een warmtepompboiler is zuinig maar warmt trager op en koelt de ruimte waarin hij staat. Het tweede deel van het verhaal is de leiding: alles wat daarin staat is koud geworden en loopt weg voordat er warm water komt. Verlaag de boilertemperatuur nooit onder wat de fabrikant voorschrijft; kies dan liever een kleiner toestel.

  6 minuten lezen·1× bekeken

• verwarming

  Thermostatische radiatorkraan: waarom stand 3 geen halve kracht is

  Een thermostatische kraan stelt een temperatuur in, geen hoeveelheid. Stand 3 is ongeveer twintig graden, niet halve kracht. Op stand 5 wordt de kamer niet sneller warm. Hij wordt warmer, en dat is iets anders. De voeler zit in de knop. Een gordijn eroverheen, een ombouw of een bank ervoor laat de kraan iets anders meten dan de ruimte. Wat de doorstroming regelt zit eronder: het voetventiel. Dat is de inregeling, en die staat in de meeste woningen nog zoals hij uit de doos kwam. Een kraan kost € 15 tot € 60 aan materiaal, € 60 tot € 160 gemonteerd. Prijspeil augustus 2026.

  7 minuten lezen·1× bekeken

• energie

  Trends in warmtepompen: waar de techniek staat en wat dat voor je keuze betekent

  Deze pagina beschrijft een techniek die in beweging is. Hij wordt tweemaal per jaar nagelopen, in maart en september, en de peildatum staat onderaan. De grootste verandering van de afgelopen jaren zit niet in de warmtepomp zelf maar in het koudemiddel: de overstap naar propaan verandert de plaatsing en de regels eromheen. Een tweede verschuiving is de aanvoertemperatuur. Toestellen die 70 graden halen bestaan, en ze werken met een rendement dat de winst grotendeels opeet. De derde is de prijs. Die is gedaald en de subsidie is meebewogen, waardoor de netto-investering minder is veranderd dan de catalogusprijs. Wat níet is veranderd: isoleren, kierdichten en de aanvoertemperatuur verlagen gaan vooraf aan elke toestelkeuze.

  8 minuten lezen·1× bekeken

• verwarming

  Van gasketel naar collectieve warmte of warmtepomp

  De volgorde is steeds dezelfde: eerst de schil en het afgiftesysteem, dan pas de opwekking. Een warmtepomp op een slecht geïsoleerd complex met radiatoren op hoge temperatuur werkt niet goed en kost meer dan hij bespaart. Er zijn vier routes — individuele warmtepompen, een collectieve installatie, een warmtenet of hybride als tussenstap — en onder alle vier ligt dezelfde vraag: op welke temperatuur kan dit gebouw verwarmd worden. Wie eerst inregelt en isoleert, houdt elke route open en verlaagt ondertussen het verbruik. Eén punt weegt in gestapelde bouw zwaarder dan elders: geluid van buitendelen wordt ook getoetst bij de ramen van de buren.

  7 minuten lezen·1× bekeken

• ventilatie

  Ventilatie en binnenklimaat in een woning

  Ventileren is lucht verversen, en dat is iets anders dan luchten. Verversen gebeurt de hele dag; luchten is een piek van een kwartier. Er zijn vier systemen, en welke je hebt bepaalt wat je kunt instellen en wat je moet onderhouden. Er zijn drie meetbare grootheden die samen het binnenklimaat beschrijven: temperatuur, luchtvochtigheid en kooldioxide. Een woning die luchtdicht is gemaakt zonder dat de ventilatie is meegegaan, wordt binnen weken vochtig. Dat is de meest voorkomende fout na een isolatieronde. Een CO2-meter met een echte sensor kost € 60 tot € 200; balansventilatie inregelen € 250 tot € 600. Prijspeil augustus 2026.

  7 minuten lezen·1× bekeken

• ventilatie

  Ventilatiesystemen: van natuurlijk tot balansventilatie

  Vier systemen, benoemd naar toevoer en afvoer. Bij A zijn beide natuurlijk: dat werkt op een koude, winderige dag goed en op een windstille warme dag nauwelijks. B — mechanische toevoer, natuurlijke afvoer — komt hier zelden voor. C heeft natuurlijke toevoer via roosters en mechanische afzuiging in keuken, badkamer en toilet, en is het meest voorkomende systeem in de Nederlandse voorraad. D is balansventilatie met warmteterugwinning, standaard in recente nieuwbouw. De rode draad: toevoer en afvoer moeten op elkaar zijn afgestemd. C zonder open roosters is een afzuigsysteem zonder toevoer, en dan komt de lucht via kieren of de schoorsteen binnen.

  6 minuten lezen·1× bekeken

• veiligheid

  Open of gesloten verbrandingstoestel: het verschil en waarom het voor de veiligheid uitmaakt

  Een verbrandingstoestel heeft lucht nodig om te branden. Waar die lucht vandaan komt, bepaalt of het toestel open of gesloten heet. Een open toestel neemt de verbrandingslucht uit de ruimte waarin het staat. Een gesloten toestel haalt de lucht via een eigen kanaal van buiten en is verder van de woning afgesloten. Dat verschil bepaalt het risico. Bij een open toestel deelt de vlam zijn lucht met jou. Gaat er iets mis met de trek of met de luchttoevoer, dan komen de rookgassen in de woning terecht. Bij een gesloten toestel gebeurt dat pas als het kanaal zelf lek of losgeschoten is. Bijna alle koolmonoxideongevallen in woningen komen van open toestellen: oude geisers, gaskachels, open haarden en ketels van voor de eeuwwisseling. Weten welk type er bij jou hangt is daarom de eerste stap, nog voor je aan onderhoud of vervanging denkt.

  9 minuten lezen·2× bekeken

Toon 12 artikelen meer25 van 80 getoond · pagina 2 van 7