Gesteld in november 2026 · beantwoord door de redactie · gecontroleerd op 22 november 2026
De vraag
Wij hebben een twee-onder-een-kapwoning uit 1972 en willen over een paar jaar van het gas af. De installateur zegt dat het huis eerst goed genoeg geïsoleerd moet zijn. Wat is dat precies, en hoe zie ik of ons huis daar al aan voldoet?
Gesteld in november 2026.
Het korte antwoord
Of een huis goed genoeg geïsoleerd is, bepaalt de isolatiestandaard: een grens voor de warmte die de woning per jaar nog nodig heeft. Voor een eengezinswoning van na 1945 ligt die grens bij 43 kWh per m² per jaar, met een toeslag voor woningen met veel buitenmuur en dak. Is je energielabel van augustus 2021 of later, dan staat daarop of je woning aan de standaard voldoet; een label uit januari tot en met juli 2021 download je opnieuw via MijnOverheid. Heb je een ouder label, dan laat je een maatwerkadvies maken.
Waarom dat zo is
De isolatiestandaard is in 2021 door de overheid vastgesteld als richtpunt. Hij zegt hoeveel warmte een woning per m² gebruiksoppervlak per jaar nog mag vragen om met water van lage temperatuur verwarmd te worden, zoals een warmtepomp dat levert.
De grens hangt af van het woningtype, het bouwjaar en de vorm. Een woning met veel buitenmuur en dak per m² vloer krijgt een toeslag.
De grens voor een compacte woning, met de toeslag vanaf een verhouding tussen schil en vloer van 1,0:
Eengezinswoning tot en met 1945: 60 kWh/m² per jaar, plus 105 maal (verhouding min 1,0).
Eengezinswoning na 1945: 43 kWh/m² per jaar, plus 40 maal (verhouding min 1,0).
Meergezinswoning tot en met 1945: 95 kWh/m² per jaar, plus 70 maal (verhouding min 1,0).
Meergezinswoning na 1945: 45 kWh/m² per jaar, plus 45 maal (verhouding min 1,0).
Heeft jouw twee-onder-een-kap uit 1972 een verhouding van 1,5, dan komt de grens op 43 plus 40 maal 0,5, dus 63 kWh/m² per jaar.
De streefwaarden voor dak en gevel zijn Rc 8 en Rc 6 (Rc is de warmteweerstand van een bouwdeel: hoe hoger, hoe beter). Ze gelden voor wie een bouwdeel toch aanpakt. De bouwregels vragen veel minder: bij het vernieuwen van een isolatielaag minimaal Rc 2,6 voor een vloer, 1,4 voor een gevel en 2,1 voor een dak (artikel 5.20 Bbl). De standaard zelf is geen eis voor je eigen woning.
Wat je nu kunt doen
Zoek je energielabel op en kijk naar de datum van registratie. Staat de toets op de standaard erop, dan weet je waar je staat.
Heb je een ouder label of geen label, laat dan een maatwerkadvies maken. Reken op € 400 tot € 1.000. Vraag de adviseur de netto warmtebehoefte naast de grens voor jouw woning te zetten. Een nieuw energielabel geeft de toets ook en kost € 250 tot € 500.
Doe een week in de winter een proef: zet de aanvoertemperatuur van de ketel op 50 °C en noteer welke kamers koud blijven. Blijft de woning warm, dan kan een lagetemperatuursysteem het waarschijnlijk aan.
Zoek tocht en koude wanden bij plinten, kozijnen, trapkast, brievenbus en kruipluik. Zwarte puntjes in de hoek van een koude buitenmuur wijzen op een koudebrug.
Laat spouwmuurisolatie inblazen, buitengevelisolatie en dakisolatie van buitenaf door een vakman doen.
Wanneer dit antwoord niet opgaat
Bij een woning van 1945 of ouder. De grens ligt daar hoger, en de standaard mikt daar niet op lage temperatuur maar op een aanvoertemperatuur van 70 °C. De proef met 50 °C zegt daar dus iets anders. Een evaluatie van december 2025 vond de standaard voor sommige van die woningen te soepel.
Bij een appartement. De grens voor een meergezinswoning na 1945 is 45 kWh/m² per jaar. Naoorlogse flats halen die volgens de sector moeilijk.
Bij een warmtepomp die je nu al wilt. Haalt je woning de standaard niet, dan kan een warmtepomp vaak toch: volgens het kabinet lukt de overstap ook als een woning het huidige niveau niet helemaal haalt.
Bij een standaard die wordt herzien. Voor de meeste woningen wordt hij lager, voor vooroorlogse hoekwoningen en vrijstaande woningen hoger. Het nieuwe niveau staat gepland voor medio 2027, dus deze getallen kunnen veranderen.
Zie voor meer informatie
- De isolatiestandaard: wanneer je woning goed genoeg geïsoleerd isKennisbank
- Rc-waardeBegrip
- Paris-proofBegrip
- Het energielabel: wat het zegt en wat nietKennisbank
- Onze woning heeft energielabel E, waar begin ikVraag en antwoord
- Kan ik van het gas af zonder de hele woning te isolerenVraag en antwoord
- Isolatieplan controlerenChecklist
- Wat kosten adviseurs en onderzoeken?Prijsgids
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.
Onderwerpen
Verder bij dit onderwerp
Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.
Werkomschrijvingen
Stappenplannen
Gebreken
Uit de kennisbank
Koopgidsen
Prijsgidsen
Rekenhulpen
Checklists
Projecten
- Senso I en II in Holendrecht - 935 woningen met huurders en eigenaren door elkaar
- VvE Ellen in Assen - portiekflat uit 1961 naar Nul op de Meter
- VvE Lindenhove in Apeldoorn - serviceflat uit de jaren zeventig, zonder hogere servicekosten
- Canisiushof in Nijmegen - rijksmonument uit 1900 naar 120 woningen op label A++
Dit laten doen
Builddocs bemiddelt niet en krijgt geen commissie over de opdracht die hieruit volgt.