Inbraakwerendheid van ramen en deuren: weerstandsklasse 2

Inbraakpreventie wordt meestal gepresenteerd als advies: goed hang- en sluitwerk, licht, zicht. Maar voor nieuwbouw staat er een harde eis in de bouwregelgeving, met twee normen eraan vast. Die eis is in ons corpus nergens genoemd, terwijl hij verklaart waarom nieuwbouw standaard beter beveiligd is dan een woning uit 1990.

Dit artikel geeft de eis en legt de twee normen uit: de ene bepaalt wát bereikbaar is, de andere hoe sterk het dan moet zijn. Onze pagina's over inbraakpreventie en het Politiekeurmerk gaan over maatregelen en keuzes; dit gaat over de verplichting.

De eis. Een woonfunctie, anders dan die van een woonwagen, biedt weerstand tegen inbraak. Concreet: deuren, ramen, kozijnen en daarmee gelijk te stellen constructieonderdelen in een scheidingsconstructie van een niet-gemeenschappelijke ruimte die volgens NEN 5087 bereikbaar zijn voor inbraak, hebben een volgens NEN 5096 bepaalde inbraakwerendheid die voldoet aan weerstandsklasse 2.

Daar zitten drie scharnieren in.

Welke onderdelen. Niet de gevel, niet het dak: de beweegbare en de daarin opgenomen delen — deuren, ramen, kozijnen en wat daarmee gelijk te stellen is. En alleen in een scheidingsconstructie van een niet-gemeenschappelijke ruimte: de eis beschermt de woning en niet het trappenhuis.

Wat «bereikbaar» betekent, en dat is het verrassende deel. NEN 5087 geeft daar een methode voor, en die kijkt naar klimbaarheid en naar hulpmiddelen in de omgeving. Een raam op de eerste verdieping dat uitkomt boven een plat dak van een uitbouw is bereikbaar. Een raam naast een stevige regenpijp, een pergola, een container of een boom kan dat ook zijn. Daarom is «alles op de begane grond» een te simpele vuistregel, en kan een plan met een mooie uitbouw ineens meer inbraakwerende kozijnen vragen.

Wat weerstandsklasse 2 inhoudt. NEN 5096 beschrijft een proef: een inbreker met een bepaald gereedschapspakket probeert gedurende een bepaalde tijd binnen te komen. Klasse 2 is de klasse die hoort bij de gelegenheidsinbreker met eenvoudig gereedschap — een schroevendraaier, een wig, een tang — en een weerstandstijd in de orde van drie minuten. Hogere klassen horen bij zwaarder gereedschap en langere tijden en zijn voor woningen geen eis.

De klasse zit in het geheel, niet in het slot. Dat is de valkuil bij verbetering achteraf. Weerstandsklasse 2 is een eigenschap van de combinatie kozijn, vulling, beslag, scharnieren en sluitwerk, aangebracht zoals getest. Een cilinder met een keurmerk in een zwak kozijn levert geen klasse 2.

Vraag bij nieuwbouw naar de verklaring. Kozijnen die aan klasse 2 voldoen, worden als systeem geleverd met een verklaring erbij. Staat er «SKG-keurmerk» op een cilinder, dan zegt dat iets over die cilinder en niet over het geheel.

Loop je woning rond en denk als een klimmer. Wat kun je gebruiken om hoger te komen? Een uitbouwdak, een schuurdak, een regenpijp, een stevige pergola, een berging tegen de gevel. Alles wat daarboven bereikbaar wordt, valt binnen de eis — bij nieuwbouw althans.

Kijk naar het beslag. Afsluitbare raamboompjes, meerpuntssluitingen, dievenklauwen aan de scharnierzijde en een deur zonder uitstekende cilinder zijn de zichtbare kenmerken van een systeem dat voor klasse 2 is bedoeld.

En kijk of het glas past. Bij klasse 2 hoort een vulling die bij de rest past; gewoon dubbelglas in een verder goed kozijn is het zwakke punt dat de klasse onderuit haalt.

Zelf kun je de bereikbaarheid inschatten. Loop om je woning en kijk wat er als opstap kan dienen: een uitbouwdak, een schuurtje, een regenpijp, een pergola, een vaste container. Wat een klimroute biedt, maakt wat erboven zit bereikbaar — en dat weghalen of verplaatsen is vaak een maatregel van nul euro.

Zelf kun je ook het eenvoudige beslag verbeteren: afsluitbare raamboompjes, een deugdelijke sluitkom, dievenklauwen aan de scharnierzijde. Dat verhoogt de weerstand merkbaar.

Wat je niet zelf doet, is een kozijn naar klasse 2 brengen. Die klasse is een getest geheel met een voorgeschreven montage; zelf onderdelen combineren levert geen klasse en geen verklaring. En een verzekeringseis of een keurmerktraject loopt via een partij die mag toetsen.

Het Besluit bouwwerken leefomgeving eist dat een woonfunctie, anders dan die van een woonwagen, weerstand biedt tegen inbraak. De uitwerking: deuren, ramen, kozijnen en daarmee gelijk te stellen constructieonderdelen in een scheidingsconstructie van een niet-gemeenschappelijke ruimte die volgens NEN 5087 bereikbaar zijn voor inbraak, hebben een volgens NEN 5096 bepaalde inbraakwerendheid die voldoet aan weerstandsklasse 2. Welke uitgaven van die normen gelden, staat in bijlage II bij artikel 1.4 van de Omgevingsregeling.

Dit is een nieuwbouweis. Voor een bestaande woning geldt hij niet; bij een verbouwing gelden de nieuwbouwregels op het rechtens verkregen niveau, met bestaande bouw als ondergrens en nieuwbouw als plafond, en alleen voor het deel dat je vernieuwt, verandert of vergroot. Vervang je kozijnen in een bereikbare gevel, dan is dat dus het moment waarop klasse 2 in beeld komt.

Het Politiekeurmerk Veilig Wonen is geen wettelijke eis maar een keurmerk met een eigen, breder pakket: naast hang- en sluitwerk gaat het over zicht, licht, de inrichting van de omgeving en het beheer. Een woning kan aan de bouweis voldoen zonder het keurmerk, en omgekeerd.

Let bij verzekeringen op het onderscheid: een polis kan eisen stellen aan sluitwerk of aan een keurmerk, en dat staat los van het bouwrecht. Wat je polis vraagt, is een eigen controle.