Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Splijttegel

Onderwerp Werk

Ook: Splijttegel · spaltplaat · spaltplatten · splijtplaat · gespleten tegel · dubbel geperste strengtegel

In het kort

Een splijttegel is een keramische tegel die door een mondstuk wordt geperst als dubbele tegel, rug aan rug, en na het bakken in tweeën wordt gespleten. De rug heeft daardoor ribben, die zich in de mortel vastzetten. De tegel is dicht gebakken en slijtvast. Hij is geschikt voor buiten en voor zwaar belaste vloeren.

In andere talen

Engels
Split tile
Duits
Spaltplatte

Er staat meer over splijttegel

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Draai een tegel van een balkon uit de jaren zeventig om en de kans is groot dat de achterkant niet vlak is. Er lopen evenwijdige ribben over, vaak met een iets bredere kop dan voet, als een rij kleine zwaluwstaarten. Dat is het kenmerk van een splijttegel. De ribben zijn de resten van de verbinding met een tweede tegel, die er tot na het bakken aan vastzat.

De meeste tegels van nu worden geperst. Droog poeder van klei en mineralen gaat in een mal en wordt onder hoge druk tot een plaat gevormd. Een splijttegel ontstaat anders. Vochtige klei wordt als een streng door een mondstuk gedrukt, zoals deeg door een pastamachine. Het mondstuk geeft de streng de doorsnede van twee tegels met de ruggen naar elkaar toe, verbonden door dunne tussenschotten. De streng wordt op lengte gesneden, gedroogd en gebakken. Daarna volstaat een tik om de twee helften van elkaar te splijten.

Die werkwijze geeft de tegel zijn eigenschappen. Omdat de twee helften elkaar in de oven in evenwicht houden, kan een dikke, zware tegel heet en lang worden gebakken zonder krom te trekken. De scherf sintert dicht en neemt weinig water op. Zo'n tegel is slijtvast, bestand tegen zuren en logen, en in de dichte kwaliteiten vorstbestendig. De geribde rug geeft een hechting die op meer berust dan de kleefkracht van mortel of lijm. De mortel grijpt om de ribben heen en houdt de tegel ook door zijn vorm vast.

Daarom liggen splijttegels op plekken waar een vloer veel te verduren heeft. Balkons, galerijen, buitentrappen en terrassen. Zwembaden, waar ze met bijpassende randstukken en goten als systeem worden geleverd. Bedrijfskeukens, werkplaatsen en schoolgangen. Aan de gevel komen ze voor als plint, als dorpelsteen onder het raam en als bekleding.

In een woning kom je ze tegenwoordig vooral tegen als ze er al liggen. Voor terrassen heeft de dikke geperste buitentegel een groot deel van de markt overgenomen, en binnen is de geperste vloertegel de standaard. De splijttegel is gebleven waar zijn sterke punten tellen: buiten in de mortel, op trappen en in natte ruimten met zware eisen. Wie een balkon of galerij uit de naoorlogse bouw onderhoudt, heeft er vrijwel zeker mee te maken.

Een splijttegel is minder maatvast dan een geperste tegel. De streng krimpt bij het drogen en bakken, en dat gaat niet overal gelijk. De tegels verschillen onderling iets in lengte en breedte en zijn niet volmaakt vlak. Dat hoort bij het product. Het vraagt een bredere voeg, en het geeft het wat ambachtelijke beeld waarom ze ook worden gekozen.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.