Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Staander

Onderwerp Veiligheid

Ook: Staander · steigerstaander · steigerpaal · verticale buis · stijl · juffer

In het kort

Een staander is het verticale deel van een steiger: de buis die op de grond staat en het gewicht van de werkvloeren, de mensen en het materiaal naar beneden brengt. Liggers en schoren houden de staanders op hun plaats, ankers houden ze aan de gevel. In de houtbouw en bij hekwerken heet een verticale stijl of paal ook wel staander.

In andere talen

Engels
Standard, upright
Duits
Ständer, Vertikalstiel
Frans
Montant
Spaans
Montante, pie derecho
Italiaans
Montante

Er staat meer over staander

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Loop langs een gevelsteiger en kijk naar de voet. Daar staat om de paar meter een stalen buis op een plaatje met een schroefdraad. Die buis is de staander. Alles wat erboven hangt, vier of vijf werkvloeren, een stapel dakpannen, drie schilders, komt via die buizen op de stoep terecht. De liggers, de planken en de leuningen maken de steiger bruikbaar. De staanders maken dat hij blijft staan.

Een staander is een slank onderdeel dat op druk wordt belast. Dat is een ongunstige combinatie. Een dunne buis kan een groot gewicht dragen zolang hij kaarsrecht blijft, maar zodra hij een beetje uitbuigt, knikt hij weg. Daarom staat een staander nooit alleen. Op vaste hoogten zitten liggers en kortelingen die hem met zijn buren verbinden, diagonale schoren maken van de rechthoeken stijve driehoeken, en ankers leggen het geheel vast aan de gevel. Haal een van die drie weg en de staander draagt nog maar een fractie van wat hij kon.

Voor een woningeigenaar is dit geen technisch detail. Schilders, dakdekkers en voegers bouwen een steiger voor een paar weken, en in die weken wordt er aan gesleuteld: een ligger eruit omdat hij voor een raam zit, een anker los omdat er gevoegd moet worden. Elke ingreep verandert hoe de staanders belast worden. Juist na zo'n wijziging gaat het mis, en daarom noemen de regels voor de bouwplaats elke wijziging als moment voor een nieuwe controle.

Het tweede punt is de grond. De hele last van een steiger komt samen op een handvol voetplaten, elk zo groot als een schoteltje. Op een betonvloer is dat geen probleem. Op tuintegels in zand, op een grasveld of boven een putdeksel zakt een staander weg, en een steiger die aan één kant twee centimeter zakt, staat boven uit het lood.

Buiten de steigerbouw kom je het woord tegen voor elk verticaal dragend deel. In een houtskeletwand zijn het de stijlen tussen de onder- en bovenregel, in een bekisting de verticale balken die de platen steunen, bij een hekwerk de palen. Het principe is steeds gelijk: de staander draagt, en wat ertussen zit houdt hem recht.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.