Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Energietransitie

Onderwerp Energie

Ook: Energietransitie · energieomslag · energiewende · overgang naar duurzame energie · verduurzaming van de energievoorziening

In het kort

De energietransitie is de overgang van een energievoorziening op aardgas, olie en kolen naar een voorziening op zon, wind en andere bronnen die niet opraken, met weinig uitstoot van broeikasgas. Voor een woning betekent het drie dingen: minder energie gebruiken, anders verwarmen en koken, en stroom gebruiken op het moment dat die er is.

In andere talen

Engels
Energy transition
Duits
Energiewende
Frans
Transition énergétique
Spaans
Transición energética
Portugees
Transição energética
Italiaans
Transizione energetica

Er staat meer over energietransitie

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

De cv-ketel is veertien jaar oud en de monteur zegt dat hij aan vervanging toe is. Tien jaar geleden was dat een beslissing van een middag. Nu hangt er een reeks vragen aan. Komt er in de wijk een warmtenet? Is het huis goed genoeg geïsoleerd voor een warmtepomp? Kan de meterkast het aan? En wat doet de stroomprijs als straks iedereen elektrisch verwarmt? Dat de vervanging van een ketel een strategische keuze is geworden, is wat de energietransitie voor een huiseigenaar betekent.

Het woord beschrijft een verandering van het hele energiesysteem. Nederland heeft ruim een halve eeuw gedraaid op eigen aardgas: voor verwarming, voor warm water, voor koken en voor een groot deel van de stroom. Dat systeem had één grote bron, één net van leidingen tot in elke straat en een toestel in elk huis dat op elk moment kon leveren wat er werd gevraagd. De transitie vervangt dat door iets wat er anders uitziet: veel bronnen in plaats van één, een opbrengst die met het weer meebeweegt, en huizen die zelf ook opwekken.

De aanleiding is het klimaat. Bij het verbranden van aardgas, olie en kolen komt CO2 vrij, en de wet legt vast dat de uitstoot van broeikasgassen in Nederland uiterlijk in 2050 netto nul is. Daar komt bij dat de eigen gaswinning is afgebouwd en dat Nederland voor gas afhankelijk is geworden van invoer.

In de gebouwde omgeving bestaat de transitie uit drie bewegingen die op elkaar ingrijpen.

De eerste is minder vragen. Een geïsoleerd huis heeft minder warmte nodig, en dat maakt elke andere stap kleiner en goedkoper. Dit deel staat het minst ter discussie en veroudert niet.

De tweede is anders verwarmen. De gasketel maakt plaats voor een warmtepomp op stroom, voor een aansluiting op een warmtenet, of voor een tussenvorm waarin een kleine warmtepomp het meeste werk doet en een ketel bijspringt. Welke van de drie het wordt, hangt af van het huis en van de wijk. Koken gaat van gas naar inductie.

De derde is opwekken en afstemmen. Stroom komt steeds meer van zon en wind, voor een deel van het eigen dak. Die stroom is er niet altijd op het moment dat hij wordt gevraagd, en het net is niet overal zwaar genoeg voor alles tegelijk. Daardoor wordt het tijdstip van verbruik belangrijk: wanneer de auto laadt, wanneer de boiler opwarmt, wanneer de wasmachine draait.

De rollen zijn verdeeld. Het Rijk stelt de doelen en de regels voor nieuwbouw. De gemeente bepaalt per wijk welke warmtevoorziening voor de hand ligt en in welke volgorde. De netbeheerder verzwaart het stroomnet en haalt op termijn gasleidingen weg. De eigenaar beslist over zijn eigen huis, binnen wat de wijk en het net mogelijk maken.

Wat het voor een eigenaar lastig maakt, is dat die partijen niet in hetzelfde tempo werken. De ketel is vandaag kapot, het plan van de gemeente voor de wijk komt over een paar jaar, en het net in de straat wordt daarna verzwaard. De kunst is te kiezen wat in elk scenario goed uitpakt en te wachten met wat alleen in één scenario past.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.