Ook: Ringoven · Hoffmannoven · ringoven van Hoffmann · continuoven
In het kort
In andere talen
- Engels
- Hoffmann kiln
- Duits
- Ringofen
- Frans
- Four Hoffmann
- Spaans
- Horno Hoffmann
- Portugees
- Forno Hoffmann
- Italiaans
- Forno Hoffmann
Er staat meer over ringoven
Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.
Abonnement bekijkenInloggen
Uitgebreid
Loop langs een straat met woningen uit 1905 en kijk naar één gevel. De stenen zijn niet één kleur. Er zit oranje tussen, bruinrood, een enkele paarse, hier en daar een steen met een donkere vlek. Dat is geen verwering en geen slordigheid van de metselaar. Het is de oven. Die stenen zijn vrijwel zeker gebakken in een ringoven, en een ringoven bakt ongelijk.
De ringoven is een uitvinding uit 1858 van de Duitser Friedrich Hoffmann. Tot die tijd werd baksteen gebakken in veldovens: een stapel gedroogde stenen met stookgangen erin, afgesmeerd met klei, aangestoken en na afloop afgebroken. Elke brand begon bij nul. Hoffmann draaide het om. Hij bouwde een vaste oven in de vorm van een ring en liet het vuur rondgaan. De stenen die al gebakken waren, gaven hun warmte af aan de lucht die naar het vuur stroomde. De hete rookgassen droogden en verwarmden de stenen die nog aan de beurt moesten komen. De oven hoefde nooit uit, en het brandstofverbruik zakte naar ongeveer een derde.
Dat maakte baksteen goedkoop en in grote hoeveelheden leverbaar, precies in de decennia waarin de steden uitbreidden. Langs de grote rivieren, waar de klei lag, verrezen steenfabrieken met een langgerekte oven onder een kap en een hoge schoorsteen ernaast. Een groot deel van de woningen van voor de Tweede Wereldoorlog is met steen uit zulke ovens gebouwd.
Vanaf het midden van de twintigste eeuw nam de tunneloven het over. Daar staat het vuur stil en rijden de stenen op wagens door de oven. Dat levert steen op die van wagen tot wagen gelijk is, en het vraagt veel minder handwerk. De ringovens gingen een voor een dicht. Een steenfabriek in Deest aan de Waal bakt naar eigen zeggen nog op de oude manier, met kolen, in een ringoven die al meer dan honderd jaar in gebruik is. Overzichten noemen haar de enige in Nederland waar dat nog gebeurt.
Voor jou doet het woord er op twee momenten toe. Het eerste is herstel of uitbreiding van een oud huis. Wie een aanbouw tegen een gevel van ringovensteen zet met strakke steen uit een tunneloven, ziet het verschil van de overkant van de straat. Het tweede is de aankoop van nieuwe steen. Fabrikanten gebruiken ringoven en kolengestookt als aanduiding voor steen met een sterke nuance, en bootsen het effect ook in tunnelovens na. Het woord op het monsterbord zegt dan iets over het uiterlijk en niet altijd iets over de oven.
Er zit een technische kant aan dat ongelijke bakken. Een steen die dicht bij het vuur heeft gestaan, is hard en neemt weinig water op. Een steen uit een koudere hoek is zachter en zuigt meer. Vroeger werden de stenen daarom na het bakken op kwaliteit gesorteerd, en kwamen de beste in de voorgevel. In een oude gevel waar die sortering minder streng was, verweren de zachte stenen het eerst.
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.
Verder bij dit onderwerp
Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.
Werkomschrijvingen
Stappenplannen
Gebreken
Uit de kennisbank
Koopgidsen
Prijsgidsen
Rekenhulpen
Checklists
Projecten
Dit laten doen
Builddocs bemiddelt niet en krijgt geen commissie over de opdracht die hieruit volgt.