Ik bouw of verbouw zelf
Je bent opdrachtgever én uitvoerder, en die twee rollen stellen andere vragen. Wat mag zonder vergunning, wat vraagt een constructeur, en waar houdt zelf doen op.
Wat hier voor je staat
1–40 van 46 documenten
- Kennisbank
Zettingsschade aan aanbouw, terras en tuinmuur
Elke constructie zakt na de bouw; problemen ontstaan door verschil. De klassieke situatie is een aanbouw op een andere fundering dan het hoofdgebouw — het huis op palen, de aanbouw op staal — en op slappe bodem…
- Kennisbank
Zonnepanelen op een plat dak
Op een plat dak worden panelen niet vastgeschroefd maar met ballast op hun plaats gehouden. Dat gewicht is de bepalende vraag. Panelen liggen er vijfentwintig jaar. Alles eronder moet dat ook halen; een dakbed…
- Kennisbank
Wanneer je een constructeur nodig hebt, en wat hij precies levert
Haal je een wand weg, komt er gewicht bij of wordt een overspanning groter, dan moet iemand uitrekenen of je huis het houdt. Twijfel je of een wand draagt, dan is dat zelf al het antwoord. Een beoordeling ter …
- Kennisbank
Scheurvorming in metselwerk: wanneer is het ernstig?
Metselwerk is sterk onder druk en zwak onder trek, dus zodra een deel beweegt ten opzichte van een ander deel scheurt het op de zwakste lijn. Vier oorzaken. Zetting van de fundering, en vooral ongelijke zakking…
- Kennisbank
Schimmel in huis: welke soorten er zijn en wat ze vertellen
Voedsel is er altijd — stof, behanglijm, verf, hout — en de temperatuur binnen is altijd geschikt. Vocht is dus de enige knop waaraan je kunt draaien. Maar het onderscheid dat telt is een ander: oppervlakteschi…
- Kennisbank
Spouwankers: het sluipende gebrek in woningen uit 1950 tot 1980
De verhouding tussen inspectie en herstel maakt dit gebrek bijzonder: kijken kost een paar honderd euro, ankers vervangen duizenden, een uitbuikende gevel herstellen tienduizenden — en van buiten zie je tot de …
- Kennisbank
De spouwmuur: hoe hij werkt en waarom de spouw open moet blijven
De spouw is geen restruimte en geen isolatielaag maar een drainage- en ventilatieruimte. Baksteen is niet waterdicht: bij slagregen loopt water langs de achterzijde van het buitenblad omlaag, waar een waterkeri…
- Kennisbank
Spouwmuurgebreken: ankers, vervuiling en doorslag
Wat er misgaat aan een spouwmuur, gaat mis in de spouw — en daar kijkt niemand. Vier gebreken. Ankers van gewoon of verzinkt staal, tot ongeveer halverwege de jaren zeventig gebruikelijk, die roesten en het met…
- Kennisbank
Staal in een woning: liggers, kolommen en waar het misgaat
Drie eigenschappen bepalen elk detail: staal roest, het verliest sterkte bij brand, en het geleidt warmte uitzonderlijk goed. Roest zet uit tot zeven keer het volume — dat is de oorzaak van uitgeduwd metselwerk…
- Kennisbank
Een tiny house bouwen: wat het is, wat het kost en waar het mag staan
Een tiny house is een volwaardige woning van vijftien tot vijftig vierkante meter, vaak verplaatsbaar, vaak zelfgebouwd, en altijd een compromis tussen ruimte, gewicht en regels. De bouw zelf is te leren: een …
- Kennisbank
Trapmaten: optrede, aantrede, vrije hoogte en leuning
Een trap loopt prettig en veilig als de verhouding tussen de hoogte van een trede, de optrede, en de diepte, de aantrede, past bij de menselijke pas: een optrede van zeventien tot achttien centimeter met een aa…
- Kennisbank
Plat dak vervangen en isoleren
Isoleren op het moment dat het dak er toch af gaat, is het enige moment waarop isolatie bijna niets extra's kost. De isolatie gaat boven op de dakvloer en onder de dakbedekking. Dat heet een warm dak en het is…
- Kennisbank
Het platte dak: warm dak, koud dak en omgekeerd dak
De volgorde van de lagen bepaalt of een plat dak dertig jaar meegaat of van binnenuit nat wordt. Bij een warm dak ligt de isolatie boven de constructie met de dampremmende laag eronder; de constructie blijft wa…
- Kennisbank
Rechtens verkregen niveau: welke eisen gelden bij verbouwen
Bij verbouwen hoef je niet aan de nieuwbouweis te voldoen, maar het niveau mag ook niet lager worden dan wat er rechtmatig stond. Dat is het rechtens verkregen niveau: het niveau volgens de vergunning waarmee h…
- Kennisbank
Scheuren in de gevel: wat ze betekenen
Het onderscheid zit niet in hoe lelijk een scheur is maar in zijn vorm, zijn verloop en of hij nog groeit. Krimpscheuren zijn haarfijn en grillig en ontstaan in het eerste jaar. Thermische scheuren bewegen mee …
- Kennisbank
Toleranties: hoe recht moet een muur eigenlijk zijn
Niets in een gebouw is precies recht, waterpas of haaks — dat is geen slordigheid maar een gegeven. De vraag is dus niet óf er afwijking is maar hoeveel aanvaardbaar is. Toleranties worden uitgedrukt in millime…
- Kennisbank
Mag ik deze muur weghalen?
Er zijn twee vragen: draagt deze muur iets, en mag ik hem weghalen. Die lopen niet gelijk. Een dragende muur wijzigen is onder de Omgevingswet altijd vergunningplichtig — ook bij een opening van een meter, ook …
- Kennisbank
Houtbouw en CLT: een reële keuze geworden, met eigen aandachtspunten
Er zijn twee hoofdvormen. Houtskeletbouw is een raamwerk van stijlen en regels met isolatie ertussen: licht en goedkoper, en gunstig op slappe bodem omdat minder gewicht een lichtere fundering betekent. CLT bes…
- Kennisbank
Houten vloeren: hoe ze werken en waar ze het begeven
Een balklaag draagt via balken die op zestig tot tachtig centimeter hart op hart liggen, met de uiteinden in de bouwmuren. De draagkracht hangt af van hoogte, onderlinge afstand en overspanning — en van die dri…
- Kennisbank
Houtrot in een houtskeletbouwwand
Bij houtskeletbouw zit het dragende hout in de wand. Rot dat je niet ziet, tast daar de constructie aan en niet de afwerking. De oorzaak is vrijwel nooit regen van buiten maar vocht van binnen, dat door een ga…
- Kennisbank
Isolatie kiezen per bouwdeel
De volgorde die vrijwel altijd klopt: kieren dichten, dan het dak, dan de vloer, dan de gevel, dan het glas — van boven naar beneden en van goedkoop naar duur. Eén uitzondering: is de spouw leeg en droog, dan k…
- Kennisbank
Betonnen verdiepingsvloeren: kanaalplaat, breedplaat en systeemvloeren
Het vloertype bepaalt waar je mag boren, hoe zwaar je mag belasten en welke risico's er zijn. Een kanaalplaatvloer bestaat uit voorgespannen platen met holle kanalen en strengen onderin. Een breedplaatvloer hee…
- Kennisbank
Kapconstructies: sporen, gordingen en spanten
Bij een sporenkap lopen de sporen van nok naar muurplaat en duwen ze de gevel naar buiten; die spatkracht wordt opgevangen door een trekbalk of de zolderbalklaag. Bij een gordingkap liggen balken evenwijdig aan…
- Kennisbank
Werken van materialen: krimp, uitzetting en de naden die dat opvangen
Er zijn drie soorten beweging. Thermische uitzetting: kunststof beweegt het sterkst, dan zink en aluminium, dan staal en beton, en baksteen en hout het minst. Vochtbeweging: hout, gips en baksteen zetten uit bi…
- Kennisbank
Lateien: het onderdeel boven je raam dat je nooit ziet
Een latei draagt het metselwerk boven een opening — minder dan mensen denken, want metselwerk vormt daarboven een natuurlijke boog en alleen de driehoek daaronder komt op de latei. In een spouwmuur zitten er me…
- Kennisbank
Fundering op staal: hoe een huis zonder palen staat, en waarom het zakt
Veel huizen van vóór 1850 en de meeste huizen op zandgrond staan niet op palen maar op staal: een verbreed metselwerk direct op een draagkrachtige grondlaag. Het woord staal betekent hier grondslag, niet metaal…
- Kennisbank
Fundering op staal of op palen: het verschil dat alles bepaalt
Welke van de twee je hebt, bepaalt vrijwel alles: welke risico's er zijn, wat verzakking betekent, wat droogte doet en wat herstel kost. Bij een fundering op staal staat het metselwerk op een verbrede voet dire…
- Kennisbank
Welke gebreken horen bij welk bouwjaar
Gebreken zijn niet willekeurig verdeeld: past een periode een constructie standaard toe, dan wordt het bijbehorende gebrek ook standaard. Vóór 1920: funderingsproblemen, rotte balkkoppen, optrekkend vocht en te…
- Kennisbank
Dilatatievoegen: waarom er een naad in de gevel zit
Metselwerk werkt: baksteen zet na het bakken jarenlang uit door vochtopname, kalkzandsteen en beton krimpen juist tijdens het uitharden, en een zuidgevel loopt op een zomerdag op tot ver boven de veertig graden…
- Kennisbank
Doorbraak in een dragende muur
De eerste vraag is niet hoe breed de opening wordt maar of de muur draagt. Dat bepaalt of dit een klus is of een bouwproject. De richting van de vloerbalken verraadt het meestal: een muur waar de balken op rus…
- Kennisbank
Doorbuigende en trillende vloeren
Doorbuiging en trilling zijn twee verschijnselen met deels dezelfde oorzaak: het eerste gaat over sterkte, het tweede over comfort. Een balk die twee keer zo ver overspant, buigt niet twee keer maar aanzienlijk…
- Kennisbank
Draagconstructie en krachtsafdracht
Elke last in een gebouw moet een doorlopende weg naar de fundering hebben. Waar die weg onderbroken raakt, ontstaat schade. Er zijn twee soorten last: permanent — het gebouw zelf — en veranderlijk: mensen, meu…
- Kennisbank
De draagconstructie: wat draagt er eigenlijk in jouw woning
De krachten lopen van boven naar beneden: dak naar bouwmuren, vloeren naar de wanden waarop ze liggen, wanden naar de fundering. Daarnaast is er stabiliteit — weerstand tegen wind — die komt van wanden in de wi…
- Kennisbank
De draagkracht van de bodem onder je huis, en waarom dat je aanbouw bepaalt
In een groot deel van Nederland begint de vaste zandlaag pas op tien tot twintig meter diepte, met veen en klei erboven die inklinken. Dat bepaalt of je huis op palen staat of op staal, en wat een aanbouw kost.…
- Kennisbank
Droogte: wat een lange zomer met je fundering doet
Droogte werkt op twee manieren door. Houten palen, toegepast tot ongeveer 1970 in het westen en noorden, blijven onbeperkt goed zolang ze volledig onder water staan; valt de paalkop droog, dan komt er zuurstof …
- Kennisbank
Bouwperioden: wat het bouwjaar over een woning vertelt
Het bouwjaar is het meest voorspellende gegeven over een woning. Vóór 1920: massieve gemetselde muren, houten balklagen, geen spouw en geen waterkerende laag. Tussen 1920 en 1940 verschijnt de spouwmuur, aanvan…
- Kennisbank
Brandcompartimentering: waarom een dichte deur minuten oplevert
Een brandcompartiment houdt een brand een aantal minuten binnen. Bij een woning is dat compartiment de woning zelf: de scheiding met de buren en met het trappenhuis moet die tijd standhouden — wanden, vloeren, …
- Kennisbank
Brandveiligheid van houtbouw: hoe hout brandt en waarom dat berekenbaar is
Hout brandt, en juist daarom is het gedrag van een houten constructie bij brand goed te voorspellen: massief hout verkoolt met een vaste snelheid en houdt daaronder zijn sterkte. Staal vervormt en beton barst; …
- Kennisbank
Damp in de constructie: waarom die folie er zit
Waterdamp beweegt van warm en vochtig naar koud en droog, dwars door materialen heen. Onderweg door een geïsoleerde constructie koelt de lucht af, en waar de temperatuur onder het dauwpunt zakt slaat de damp ne…
- Kennisbank
Aanbouw en de aansluiting op de bestaande gevel
De aanbouw zelf gaat zelden mis. De naad tussen oud en nieuw wel, en die naad is niet meer bereikbaar als het werk klaar is. Oud en nieuw zakken verschillend. Wie ze star aan elkaar bouwt, krijgt de scheur op …