Bijgewerkt 21 november 2026 · 17 minuten lezen · gecontroleerd door de redactie op 21 november 2026
Woningen die samen zijn gebouwd op een doorlopende fundering, zijn constructief één geheel, een constructieve eenheid. Herstel je één woning in zo'n rij, dan staat die stil terwijl de buren verder zakken, en op de grens ontstaat een hoogteverschil dat tot scheuren kan leiden.
Samen herstellen scheelt volgens onze prijsgids € 8.000 tot € 20.000 per woning. Het materieel, de pompen die het grondwater laag houden (bemaling) en de stempels die de woningen tijdelijk ondersteunen, komen dan één keer, en de ploeg schuift van woning naar woning zonder steeds opnieuw op te bouwen.
De meeste tijd gaat op aan organiseren: de eigenaren bij elkaar krijgen, één onderzoek, één ontwerp en een schriftelijke afspraak over kosten en besluiten.
Het Nationaal Funderingsloket van KCAF, het Kenniscentrum Aanpak Funderingsproblematiek, en een gemeentelijk loket helpen met informatie en een vervolgstap. Het onderzoek en het herstel laat je zelf doen door vakbedrijven.
Wie het herstel niet met een gewone lening kan betalen, kan als eigenaar-bewoner aankloppen bij het Fonds Duurzaam Funderingsherstel. Dat is een lening en geen subsidie, en een vereniging van eigenaars kan er niet terecht.

Waar gaat het over?
Een rij van zes woningen uit de jaren twintig, gebouwd op houten palen. In twee woningen klemmen de deuren, de buurvrouw op de hoek heeft een scheur die over de grens met haar buren doorloopt, en bij nummer vier is nooit iets te zien geweest. Zes eigenaren, zes portemonnees en een fundering die onder alle zes doorloopt.
Dit artikel gaat over de vraag hoe je zo'n rij samen aanpakt: waarom een blok technisch en financieel de logische eenheid is, hoe je de eigenaren bij elkaar krijgt, wat je op papier zet, hoe je het betaalt en wat je doet als niet iedereen meedoet. Hoe paalrot ontstaat, welke herstelmethoden er zijn en wat de uitvoering vraagt, staat in de werkomschrijving en de kennisbank over funderingsherstel. Voor een appartementengebouw met een vereniging van eigenaars is er een apart artikel, omdat de fundering daar al gemeenschappelijk is.
Hoe ontstaat het?
Een rij woningen die in één keer is gebouwd, staat meestal op één fundering. De funderingsbalk of het metselwerk onder de woningscheidende muren loopt door, en die muren dragen de vloeren van beide buren. Constructief is het één geheel, ook al zijn het juridisch zes huizen.
Herstel je alleen je eigen woning, dan komt die op nieuwe palen of een nieuwe fundering te staan en zakt de rest van de rij gewoon door. Precies op de woningscheidende muur ontstaat dan een verschil in zakking. Een constructeur kan een overgang ontwerpen die dat opvangt, maar dat is extra werk en het risico op scheuren bij jou of je buren blijft. Daarom adviseert KCAF in zijn stappenplan om eerst te laten bepalen welke panden een constructieve eenheid vormen. Die eenheid is de maat voor het onderzoek en het herstel.
Daar komt het geld bij. Een kraan, een bemalingsinstallatie en een stempelset aanvoeren en opstellen kost € 2.000 tot € 8.000 per project, of het nu om één woning gaat of om acht. Ook de onderzoeksfase is per blok goedkoper dan per woning: een verkennend onderzoek of een volledig onderzoek met inspectieputten kan voor een hele rij worden gedaan, en dan delen de eigenaren de rekening.
Juridisch zitten buren in een rij al aan elkaar vast. De muur die twee woningen van verschillende eigenaren gemeen hebben, is volgens artikel 5:62 van het Burgerlijk Wetboek gemeenschappelijk eigendom en mandelig. Volgens artikel 5:65 van het Burgerlijk Wetboek moeten de eigenaren zo'n muur samen onderhouden en zo nodig vernieuwen. Of de fundering onder de muur ook onder die plicht valt en hoe de kosten van funderingsherstel dan worden verdeeld, staat niet in de wet uitgeschreven. Daar gaan afspraken over, en als het niet anders kan de rechter.
Een blokaanpak verloopt in vier fasen, die elk met een besluit eindigen.
Verkennen. Een of twee eigenaren verzamelen wat er is: bouwtekeningen uit het gemeentearchief, eerdere onderzoeken in de straat, meldingen en kaarten van de gemeente of van FunderMaps, en hun eigen scheurmetingen. Ze nodigen de buren uit voor een eerste bijeenkomst en spreken een contactpersoon af. Het besluit aan het eind: doen we samen onderzoek, en met welke woningen?
Onderzoeken. Eén onderzoeksbureau doet het onderzoek voor de hele eenheid, met één opdracht en één rapport. Verschillende bureaus met verschillende uitgangspunten leveren rapporten op die elkaar tegenspreken, en daarop strandt een blok. Het besluit: is herstel nodig, en welke methode past?
Voorbereiden. Een constructeur maakt het herstelontwerp, er komt een begroting en een aanvraag voor de omgevingsvergunning, en de eigenaren regelen ieder hun financiering. In deze fase horen ook de samenwerkingsafspraken op papier. Het besluit: geven we gezamenlijk opdracht aan één aannemer?
Uitvoeren en afronden. Vooraf wordt de staat van de woningen en van de belendende panden vastgelegd. Tijdens het werk wordt er gemeten, en bewaakt iemand namens de eigenaren de kwaliteit, de planning en de betalingen. Na oplevering bewaart elke eigenaar het volledige dossier en registreert het herstel, bijvoorbeeld kosteloos in het Nationaal Funderingsherstel Register van KCAF.
Wat in de samenwerkingsafspraak hoort: welke woningen meedoen, wie namens de groep praat en tekent, hoe gezamenlijke kosten worden verdeeld (gelijk per woning, naar gevelbreedte of naar vloeroppervlak), hoe de groep besluit, wat er gebeurt als een eigenaar uitvalt of zijn woning verkoopt, wie de rekeningen controleert en hoe het werk wordt betaald. Laat die afspraak opstellen of nakijken door een jurist; achteraf zit hier het conflict.
Hoe herken je het?
Een blokaanpak ligt voor de hand als meer woningen in de rij dezelfde signalen hebben, of als het probleem over de grens tussen twee woningen heen loopt.
Scheuren lopen door van jouw gevel naar die van de buren, of zitten juist op de plek waar de woningscheidende muur tegen de gevel komt.
De voegen in de gevel lopen niet meer horizontaal over de hele rij, maar zakken naar één kant of naar het midden weg.
De woningen zijn tegelijk gebouwd, hebben hetzelfde bouwjaar en volgens het archief dezelfde fundering.
Eén woning in de rij is al hersteld en de woningen ernaast niet. Op de grens met die herstelde woning zie je dan vaak de eerste scheuren.
De gemeente of het funderingsloket heeft je straat of wijk als risicogebied aangewezen, of er zijn al meldingen uit de buurt.
Er speelt in de buurt bemaling, een lagere grondwaterstand of werk aan riolering, waardoor de hele rij in dezelfde omstandigheden staat.
Je ziet het niet aan één woning af. Een lintvoegwaterpassing laat dat zien: een meetbureau meet de hoogte van één doorlopende voeg langs alle gevels. Dan zie je of de rij als geheel scheef staat of dat één woning afwijkt, en dus of het een vraag voor het blok is of voor één huis.
Wat kost het?
De posten per project en per blok deel je met de andere eigenaren; de posten per woning betaal je zelf. Samen herstellen komt volgens onze prijsgids € 8.000 tot € 20.000 per woning goedkoper uit dan los herstellen. De bedragen zijn inclusief btw, bandbreedtes en geen offertes.
| Post | Eenheid | Bandbreedte | Wat is inbegrepen |
|---|---|---|---|
| Archief- en omgevingsonderzoek, fase 1 | per woning | € 500 - € 2.500 | Bouwarchief, funderingstype, bekende problematiek in de straat, korte rapportage |
| Lintvoegwaterpassing | per meting | € 750 - € 2.500 | Meting van de gevel, verwerking, vergelijking met eerdere metingen |
| Verkennend funderingsonderzoek, fase 2 | per woning of blok | € 3.000 - € 8.000 | Bureauonderzoek en veldwerk, sondering, eerste beoordeling |
| Volledig onderzoek met inspectieputten, fase 3 | per woning of blok | € 8.000 - € 25.000 | Meerdere putten, houtmonsters, laboratoriumanalyse, beoordeling en rapport |
| Hersteladvies met methodekeuze | per project | € 3.000 - € 10.000 | Beoordeling van het onderzoek, methodekeuze, raming, aanbestedingsstukken |
| Second opinion op het hersteladvies | per project | € 1.500 - € 5.000 | Toetsing door een tweede partij |
| Bouwbegeleiding tijdens de uitvoering | per dagdeel | € 300 - € 700 | Bezoek, verslag, foto's, afstemming met de aannemer |
| Opstelling van kraan, bemaling en stempels | per project | € 2.000 - € 8.000 | Aanvoeren, opstellen en afvoeren van het materieel |
| Paalkopverlaging | per woning | € 15.000 - € 45.000 | Ontgraven, paalkoppen verlagen, nieuwe kespen |
| Nieuwe palen met tafelconstructie | per woning | € 30.000 - € 90.000 | Onderstempeling, nieuwe palen, betonnen tafel onder het metselwerk |
| Bijkomend werk binnen | per woning | € 5.000 - € 20.000 | Vloeren open, leidingwerk, riolering, dichtmaken en afwerken |
| Vergunning en leges | per aanvraag | € 500 - € 3.000 | Omgevingsvergunning voor de constructieve ingreep |
| Vooropname van belendende panden | per pand | € 400 - € 1.200 | Fotorapport en beschrijving vóór aanvang |
| Trillingsmonitoring van belendingen | per project | € 2.000 - € 8.000 | Meters bij de buren, registratie, rapportage |
| Vervangende woonruimte | per woning per maand | € 1.200 - € 3.500 | Als de woning tijdelijk niet bewoonbaar is |
Alternatieven en wat die kosten
Herstel met een deel van de rij is een technische afweging. Laat de constructeur zeggen waar de grens van het herstel kan liggen en wat de overgang kost, voordat je met de groep besluit.
| Alternatief | Bandbreedte | Wanneer het beter past | Wanneer niet |
|---|---|---|---|
| De hele constructieve eenheid samen herstellen | Paalkopverlaging € 15.000 - € 45.000 of tafelconstructie € 30.000 - € 90.000 per woning, plus gedeelde projectkosten | Het onderzoek wijst herstel aan voor de hele rij en de eigenaren willen meedoen | Als een deel van de rij volgens het onderzoek nog jaren meegaat |
| Een aaneengesloten deel van de rij herstellen | Dezelfde bandbreedtes, met een ontworpen overgang naar de rest | Een of twee eigenaren doen niet mee en wonen aan het eind van de rij | Als de weigeraar in het midden woont; dan breekt de rij in stukken |
| Alleen je eigen woning herstellen | Paalkopverlaging of tafelconstructie per woning, plus de volledige opstelling van € 2.000 - € 8.000 voor jou alleen | Een woning met een eigen fundering, of als de buren al zijn hersteld | In een rij met een doorlopende fundering; de sprong op de grens kan schade geven waarvoor jij wordt aangesproken |
| Eerst samen meten en het herstel later beslissen | Lintvoegwaterpassing € 750 - € 2.500 per meting, gedeeld | Het onderzoek geeft nog jaren, of de beweging is onduidelijk | Bij een fundering die volgens het onderzoek op korte termijn moet worden hersteld |
| Niets doen | € 0 | Als de woning lang geleden is gezakt en metingen laten zien dat ze stilstaat | Bij doorgaande beweging; elk jaar uitstel maakt het herstel binnen groter en de verkoop moeilijker |
Wat kun je zelf doen, en wat niet?
Zelf doen: het archief in. Vraag bij de gemeente de bouwtekeningen en eventuele eerdere onderzoeken van je eigen woning en van de rij op, en kijk op de funderingskaart van je gemeente of op FunderMaps.
Zelf doen: de buren uitnodigen. Een eerste avond met de stukken op tafel en de vraag welke woningen samen één geheel vormen, is de goedkoopste stap van het hele traject.
Zelf doen: de organisatie. Een contactpersoon, een gedeelde map met alle stukken, verslagen van elke bijeenkomst en een overzicht wie waarvoor heeft getekend. Een procesbegeleider kan helpen, maar het bijhouden blijft bij jullie, en het bepaalt of het blok bij elkaar blijft.
Zelf doen: per eigenaar de financiering uitzoeken voordat er opdracht wordt gegeven. Een blok valt vaker uiteen op één eigenaar die het niet kan betalen dan op onwil.
Niet zelf doen: het onderzoek, het herstelontwerp en de uitvoering. Kies een erkend onderzoeksbureau, een constructeur voor het ontwerp en een gespecialiseerd herstelbedrijf, en leg onderzoek en uitvoering niet bij hetzelfde bedrijf.
Niet zelf doen: de samenwerkingsafspraak alleen mondeling maken. Laat hem door een jurist opstellen of nakijken; als het later misgaat, gaat de ruzie juist over deze afspraken.
Wat je vooral niet doet: alleen beginnen in een rij met een doorlopende fundering, zonder dat een constructeur de overgang naar de buren heeft ontworpen.
Wanneer je stopt en hulp zoekt: bij scheuren die snel groeien, deuren die van de ene op de andere week gaan klemmen of een vloer die zichtbaar wegzakt. Laat dan direct een constructeur kijken en wacht niet op de rest van het blok.
Regels en regelgeving
Funderingsherstel is een ingreep in de draagconstructie en vraagt een omgevingsvergunning van de gemeente. Het Fonds Duurzaam Funderingsherstel betaalt een declaratie pas uit als die vergunning onherroepelijk is, dus als er geen bezwaar of beroep meer tegen mogelijk is. Begin daarom op tijd met de aanvraag; bij een blok kan één herstelontwerp de basis zijn voor de aanvragen van alle woningen.
De muur tussen twee woningen van verschillende eigenaren is volgens artikel 5:62 van het Burgerlijk Wetboek mandelig. Artikel 5:65 van het Burgerlijk Wetboek legt het onderhoud en het zo nodig vernieuwen van zo'n muur bij beide eigenaren samen, en volgens artikel 5:66 van het Burgerlijk Wetboek kan een eigenaar zich bij een muur tussen twee gebouwen niet van die lasten bevrijden door zijn aandeel over te dragen. Volgens artikel 5:64 van het Burgerlijk Wetboek moet ieder van de eigenaren de ander toegang tot de gemeenschappelijke muur geven. Of dit alles ook de fundering onder de muur dekt, zegt de wet niet met zoveel woorden.
Een eigenaar mag zijn buren geen onrechtmatige hinder toebrengen, onder meer door trillingen of door het ontnemen van steun; zo staat het in artikel 5:37 van het Burgerlijk Wetboek. Wie zijn eigen fundering herstelt en daarmee schade bij de buren veroorzaakt, kan daarop worden aangesproken. Een vooropname van de belendende panden is daarom bij elk herstel verstandig, en bij een blok gaat hij over alle woningen en hun directe buren.
Het Fonds Duurzaam Funderingsherstel verstrekt de Funderingslening Maatwerk aan particuliere eigenaren die zelf in de woning wonen en vanwege een te laag inkomen geen gewone lening krijgen. Volgens de site van het fonds, geraadpleegd op 21 november 2026, betaal je de eerste drie jaar geen maandlasten. De lening is niet hoger dan het oppervlak van de grootste verdieping in m² maal € 2.100 exclusief btw. Het geld komt in een bouwdepot, een aparte rekening waaruit de aannemer wordt betaald, die ten hoogste 24 maanden openstaat. Het fonds controleert ook of de aannemer op de lijst van KCAF of van de NVAF, de vereniging van funderingsherstellers, staat. Een gezamenlijke aanpak met de buren is voor het fonds geen voorwaarde. Een vereniging van eigenaars kan er niet lenen; een appartementseigenaar wel, op eigen naam. Een particulier met ten hoogste vier panden die samen één bouwkundige eenheid vormen, waarvan hij er één zelf bewoont, kan onder voorwaarden ook in aanmerking komen.
Gemeenten verschillen sterk in wat ze bieden. Sommige hebben een eigen funderingsloket, een funderingskaart, een subsidie voor onderzoek of buurtgerichte projecten waarin een bureau de eigenaren in een straat begeleidt. Rotterdam is daar een voorbeeld van. Heeft je gemeente niets, dan kun je bij het Nationaal Funderingsloket van KCAF een vraag stellen of een melding doen. Een melding is geen onderzoek van je eigen pand.
Juridisch voorbehoud: dit is algemene informatie en geen juridisch advies. Wij hebben de regel aan de wettekst getoetst, maar of hij in jouw situatie zo uitpakt, hangt af van feiten en afspraken die wij niet kennen. Laat een concrete kwestie beoordelen door het Juridisch Loket, je rechtsbijstandverzekeraar of een advocaat voordat je een stap zet die je niet kunt terugdraaien.
Waar deze uitleg op rust
Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 62 — opent in een nieuw venster
zoals geldend op 9 november 2026
Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 65 — opent in een nieuw venster
versie niet vastgelegd
Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 66 — opent in een nieuw venster
versie niet vastgelegd
Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 64 — opent in een nieuw venster
versie niet vastgelegd
Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 37 — opent in een nieuw venster
zoals geldend op 9 november 2026
Wat betekent dit voor jou?
- woningeigenaar
- begin bij je buren en niet bij een aannemer. Eén gezamenlijk onderzoek is per woning goedkoper en levert de gegevens op waarover de hele rij kan beslissen.
- huurder
- het herstel is een zaak van de eigenaar. Meld scheuren en klemmende deuren schriftelijk bij je verhuurder. Gaat de woning in herstel, vraag dan op tijd hoe lang je eruit moet en wie de vervangende woonruimte regelt.
- koper
- vraag bij een woning in een rij of er onderzoek voor het hele blok is gedaan, of de buren zijn hersteld en of er een lopende samenwerkingsafspraak is. Koop je in een rij waar het blok al bezig is, vraag dan of je in die afspraak kunt stappen.
- vve
- VvE-lidin een appartementengebouw is de fundering gemeenschappelijk en beslist de vergadering. De lening van het fonds is daar alleen per eigenaar aan te vragen, niet door de vereniging.
- zelfbouwer
- bouw je aan of naast een rij die nog op de oude fundering staat, houd dan rekening met de grens. Een nieuwe fundering naast een oude die nog zakt, geeft dezelfde sprong als eenzijdig herstel.
- klusser
- rond funderingsherstel valt er weinig te klussen, maar wel veel te meten. Scheurmeters plaatsen, de kruipruimte fotograferen en metingen bijhouden is werk dat het onderzoek goedkoper en beter maakt.
Checklist
- 1. Welke woningen vormen volgens het archief of een deskundige samen één constructieve eenheid?
- 2. Wie zijn de eigenaren van die woningen, en wie wil het contact trekken?
- 3. Is er al onderzoek in de straat of het blok gedaan, en wat zegt de gemeente?
- 4. Is er één onderzoeksbureau gekozen voor de hele eenheid, met één opdracht?
- 5. Is afgesproken hoe de gezamenlijke kosten worden verdeeld?
- 6. Weet elke eigenaar hoe hij zijn deel betaalt, en is het fonds nagevraagd waar dat nodig is?
- 7. Ligt er een schriftelijke samenwerkingsafspraak, nagekeken door een jurist?
- 8. Is de omgevingsvergunning aangevraagd op basis van één herstelontwerp?
- 9. Is er een vooropname van alle woningen en hun directe buren?
- 10. Wie bewaakt namens de eigenaren kwaliteit, planning en betalingen tijdens het werk?
- 11. Is het herstel na afloop vastgelegd en geregistreerd?
Veelgestelde vragen
Kan ik mijn fundering herstellen als mijn buren niet meedoen?
Kan ik mijn buurman dwingen mee te betalen aan funderingsherstel?
Hoe verdelen we de kosten van een gezamenlijk funderingsonderzoek?
Wie helpt ons met het organiseren van een blokaanpak?
Kan ik de lening van het Fonds Duurzaam Funderingsherstel krijgen als mijn buren niet meedoen?
Wat gebeurt er als een van de eigenaren tijdens het traject verkoopt?
Wat je nu kunt doen
Fundering herstellen
Een beschrijving van het werk die je aan een aannemer kunt geven.
Bekijk de werkomschrijving- Wat kost funderingsonderzoek en funderingsherstel?
Wat het ongeveer kost, van welke maand dat bedrag is en waar het vandaan komt.
- Subsidie en financiering bij funderingsherstel en monumenten
Of er een regeling is, en onder welke voorwaarden.
Zie voor meer informatie
- Funderingsherstel: paalrot, zetting en wat herstel kostKennisbank
- Funderingsherstel in een VvE organiserenKennisbank
- Waarom je buurman meebetaalt, of nietArtikel
- Paalrot en funderingsschadeGebrek
- Verzakking en scheuren monitorenKennisbank
- Funderingsonderzoek bij een oude woningKennisbank
- Wie laat ik een funderingsonderzoek doen?Vraag en antwoord
- Hoe zie ik aan een woning of de fundering is hersteld?Vraag en antwoord
- Fonds Duurzaam FunderingsherstelHandige link
- KCAF - kennis over funderingsproblematiekHandige link
- BouwmuurBegrip
Reacties
De Builddocs-redactie
Redactie ·
Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.
Meer over de auteurMinder
Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.
Onderwerpen
Verder bij dit onderwerp
Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.
Werkomschrijvingen
Stappenplannen
Gebreken
Uit de kennisbank
Koopgidsen
Prijsgidsen
Rekenhulpen
Checklists
Projecten
Dit laten doen
Builddocs bemiddelt niet en krijgt geen commissie over de opdracht die hieruit volgt.