Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Pigment

Onderwerp Werk

Ook: Pigment · kleurpigment · kleurstof · kleurpoeder · verfstof · kleurpasta · oxidekleur

In het kort

Een pigment is een zeer fijn, onoplosbaar poeder dat kleur geeft aan verf, beits, beton, mortel, stucwerk en kunststof. Het lost niet op maar wordt verdeeld in een bindmiddel dat de korrels vasthoudt. Het soort pigment bepaalt naast de tint ook hoe goed de kleur zon, regen en kalk doorstaat.

In andere talen

Engels
Pigment
Duits
Pigment
Frans
Pigment
Spaans
Pigmento
Portugees
Pigmento
Italiaans
Pigmento

Er staat meer over pigment

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Twee schuttingen, op dezelfde dag gebeitst. De ene met een transparante beits in een eikenkleur, de andere met een blanke olie omdat de eigenaar het hout zo mooi vond. Na drie zomers is de eerste nog bruin en de tweede grijs. Het verschil is pigment. De gekleurde beits bevat korrels die het zonlicht tegenhouden voordat het bij het hout komt. De blanke olie laat het door.

Dat voorbeeld laat zien dat pigment in de bouw meer doet dan kleuren. Het is het deel van een verflaag dat dekt, dat ultraviolet licht opvangt en dat bij sommige soorten roest tegengaat. Een verf bestaat in hoofdzaak uit een bindmiddel, dat de laag vormt en laat hechten, pigment, en een vloeistof die verdampt. Haal het pigment eruit en je houdt een blanke lak over.

Pigmenten zijn korrels, veel kleiner dan zandkorrels, die niet oplossen in water, olie of oplosmiddel. Zij worden in het bindmiddel verdeeld en zitten na het drogen daarin opgesloten. Een kleurstof werkt anders: die lost op, zoals inkt in water, en trekt in het materiaal. Kleurstoffen kom je tegen in sommige houtbeitsen voor binnen en in de natuurlijke inhoudsstoffen van hout, die bij merbau of padoek uitlogen en vlekken geven. Zij verkleuren in zonlicht doorgaans sneller dan pigmenten.

In steenachtige materialen werkt hetzelfde principe met een ander bindmiddel. In gekleurd beton, in voegmortel, in stucwerk en in een betonnen dakpan is cement of kalk het bindmiddel dat de pigmentkorrels vasthoudt. Dat stelt een eis die bij verf minder speelt: het pigment moet bestand zijn tegen de sterk basische omgeving van cement en kalk. Lang niet elk pigment is dat.

Waar pigment vandaan komt, loopt uiteen. De oudste zijn gemalen aardsoorten, zoals oker en omber. De meeste pigmenten in de bouw zijn nu metaaloxiden die in een fabriek worden gemaakt: ijzeroxide voor rood, geel, bruin en zwart, titaandioxide voor wit, chroomoxide voor groen. Daarnaast zijn er organische pigmenten, die fellere kleuren geven.

Voor de lezer komt het neer op één inzicht. Of een kleur over tien jaar nog dezelfde is, hangt minder af van het merk dan van welk pigment erin zit en waar het in is gebonden.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.