Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Substraat

Onderwerp Water en vocht

Ook: Substraat · daksubstraat · groendaksubstraat · substraatlaag · groeilaag · vegetatiesubstraat

In het kort

Substraat is de groeilaag van een groendak. Het is geen tuinaarde, maar een licht, korrelig mengsel van minerale materialen met een kleine hoeveelheid organische stof. Het geeft de planten houvast, water en voeding, en het bepaalt voor een groot deel wat het dak weegt en hoeveel regen het vasthoudt.

In andere talen

Engels
Growing medium
Duits
Substrat
Frans
Substrat
Spaans
Sustrato
Portugees
Substrato
Italiaans
Substrato

Er staat meer over substraat

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Wie voor het eerst een zak groendaksubstraat openmaakt, verwacht aarde en vindt iets wat op fijn grind lijkt. Roodbruine en grijze korrels, poreus en licht, met wat donker materiaal ertussen. Dat is met opzet zo. Op een dak moet de groeilaag dingen kunnen die gewone grond niet kan.

Tuinaarde is zwaar, zeker als zij nat is. Zij klinkt in, slibt dicht en houdt in een dunne laag te veel water vast, waardoor wortels verstikken. Zij is rijk aan voeding, en dat trekt gras en onkruid aan die het sedum verdringen. En zij spoelt uit: de fijne deeltjes komen in de drainage en in de afvoer terecht. Een substraat is ontworpen om dat allemaal niet te doen.

De basis is mineraal. Gangbare bestanddelen zijn lava, puimsteen, gebroken baksteen en dakpannen, en geëxpandeerde kleikorrels. Die korrels zijn vol kleine holtes. Ze nemen water op en geven het langzaam af, ze blijven hun vorm houden en ze laten lucht bij de wortels. Daar komt een beperkt aandeel organisch materiaal bij, zoals compost, dat voeding levert. Hoe dunner de laag en hoe soberder de beplanting, hoe mineraler het mengsel.

Het substraat doet op het dak vier dingen tegelijk. Het is wortelruimte. Het is waterreservoir: bij een bui zuigt het zich vol en geeft het water vertraagd af aan de drainage en aan de planten. Het is ballast, die samen met de begroeiing de lagen eronder op hun plaats houdt. En het is het grootste deel van het gewicht dat het dak moet dragen.

Dat laatste maakt de dikte tot de belangrijkste keuze. Een sedumdak heeft aan enkele centimeters genoeg. Kruiden en grassen vragen meer, struiken en bomen veel meer. Elke centimeter erbij is extra water in de buffer en extra gewicht op de constructie. Bij een bestaand dak bepaalt de draagkracht daarom hoe dik het substraat mag zijn, en daarmee wat erop kan groeien. Het is zelden andersom.

Substraat ligt niet rechtstreeks op de dakbedekking. Eronder liggen een filtervlies, een drainagelaag, een beschermlaag en een wortelwerende dakbedekking. Het filtervlies houdt de fijne deeltjes van het substraat uit de drainage. Wie het substraat begrijpt, begrijpt waarom die lagen er zijn, en waarom een laag tuingrond op een plat dak geen groendak is.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.