Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Leidingdiameter

Onderwerp Energie

Ook: Leidingdiameter · buisdiameter · buismaat · leidingmaat · doorlaat · nominale diameter · DN-maat

In het kort

De leidingdiameter is de maat van een buis, gemeten over de doorsnede. Hij bepaalt hoeveel water, gas of afvalwater er per minuut doorheen kan en hoeveel druk daarbij verloren gaat. Een te dunne leiding geeft weinig water, geluid en een trage afvoer. Een te dikke waterleiding laat je langer wachten op warm water.

In andere talen

Engels
Pipe diameter
Duits
Rohrdurchmesser
Frans
Diamètre de tuyau
Spaans
Diámetro de tubería
Portugees
Diâmetro da tubagem
Italiaans
Diametro del tubo

Er staat meer over leidingdiameter

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Je hebt een verbindingsstuk nodig voor de buitenkraan en meet de buis op: ongeveer 21 millimeter. In de winkel ligt niets van 21. De verkoper geeft je zonder aarzelen een koppeling van een half duims, en die past. Een halve duim is nog geen 13 millimeter. Wie dat voor het eerst meemaakt, begrijpt waarom leidingmaten een begrip op zichzelf zijn.

De diameter van een leiding is de maat over de doorsnede van de buis. Er zijn er eigenlijk twee. De buitendiameter is wat je met een schuifmaat meet en waar koppelingen en beugels op passen. De binnendiameter is de buitenmaat min twee keer de wanddikte, en dat is de opening waar het water doorheen stroomt. Een koperen buis van 15 millimeter met een wand van 1 millimeter heeft een doorlaat van 13 millimeter. Een kunststof meerlagenbuis van 16 millimeter heeft een dikkere wand en een doorlaat van 12.

Welke van de twee wordt genoemd, hangt af van het materiaal. Koper, kunststof en pvc-afvoerbuis heten naar hun buitenmaat in millimeters. Stalen buis en alle schroefdraad aan kranen, slangen en koppelingen heten naar een oude maat in duimen, die ooit de binnenmaat van een dikwandige stalen pijp was. De buis is sindsdien veranderd, de naam niet. Daarom meet een half duims draad aan de buitenkant ongeveer 21 millimeter.

Waarom de maat ertoe doet, heeft met stroming te maken. Door een dunne leiding kan minder water tegelijk, en het water dat erdoor gaat verliest onderweg meer druk. Dat effect is veel sterker dan je zou denken: een leiding die half zo wijd is, laat geen half maar een klein deel van het water door. Eén te dun stuk in een lange leiding bepaalt daardoor wat er aan het eind uit de kraan komt.

Groter is toch niet altijd beter. Een wijde warmwaterleiding bevat veel water dat eerst weg moet voordat het warme water bij de kraan is. Een te wijde afvoer spoelt zichzelf niet schoon. En in een te ruime drinkwaterleiding staat het water langer stil.

In een woning gaat het om vier soorten leidingen, elk met eigen gangbare maten: de waterleiding, de afvoer, de verwarming en het gas. Welke maat waar hoort, volgt uit normen waar de bouwregels naar verwijzen. Voor een kleine reparatie volstaat het de bestaande maat over te nemen. Bij een nieuwe badkamer, een verplaatste keuken of een warmtepomp is de diameter een ontwerpkeuze.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.