Ik bouw of verbouw zelf
Je bent opdrachtgever én uitvoerder, en die twee rollen stellen andere vragen. Wat mag zonder vergunning, wat vraagt een constructeur, en waar houdt zelf doen op.
Wat hier voor je staat
1–40 van 58 documenten
- Kennisbank
Wateroverlast bij een hoosbui: waar het water vandaan komt
Water komt langs vier routes binnen, en elke route vraagt een andere maatregel. Het dak: een overlopende goot of verstopte afvoer stort water tegen de gevel. Het maaiveld: bestrating die naar de woning afloopt,…
- Kennisbank
Vocht in de gevel: doorslag, optrekkend vocht en condens
Een spouwmuur is niet bedoeld om droog te blijven: het buitenblad mág nat worden, de spouw is de scheiding, en het water dat langs de binnenzijde omlaag loopt wordt door het spouwlood via de open stootvoegen na…
- Kennisbank
Vocht in huis: oorzaken herkennen en gericht aanpakken
Vocht is geen probleem maar vijf problemen die er hetzelfde uitzien: condens, optrekkend vocht, doorslaand vocht, lekkage en bouwvocht. De vlek zegt niet welke het is; de omstandigheden eromheen wel. Condens is…
- Kennisbank
Vorstschade aan metselwerk: waarom stenen en voegen kapotvriezen
Twee voorwaarden moeten samenkomen: het materiaal moet nat zijn en het moet vriezen. Daarom zit vorstschade vrijwel altijd op de natste plek: onderaan, bij spatwater, onder een lekkende goot. Schade aan het v…
- Kennisbank
Waterdichting in een natte ruimte
De waterdichting is een laag onder de tegels. Tegels en voegen zijn de afwerking en zij houden geen water tegen. Waar de dichting doorloopt, is een keuze: alleen de douchehoek, de hele vloer, of de vloer plus …
- Kennisbank
Schimmel en condens in de woning
Zwarte vlekken in een buitenhoek of achter de kast zijn bijna nooit een lekkage: het is vocht uit de lucht dat neerslaat op de koudste plek in de ruimte. Een huishouden brengt tien tot vijftien liter waterdamp …
- Kennisbank
Schimmel in huis: welke soorten er zijn en wat ze vertellen
Voedsel is er altijd — stof, behanglijm, verf, hout — en de temperatuur binnen is altijd geschikt. Vocht is dus de enige knop waaraan je kunt draaien. Maar het onderscheid dat telt is een ander: oppervlakteschi…
- Kennisbank
De schoorsteen: gebreken, onderhoud en veiligheid
De schoorsteen staat op het hoogste en meest blootgestelde punt van het huis, krijgt van alle kanten regen en heeft geen droogtijd — daarom gaat vorstschade daar sneller dan in de gevel. Maar de meest voorkomen…
- Kennisbank
Spouwisolatie en het onderzoek vooraf
Spouwisolatie is de goedkoopste isolatiemaatregel die er is, en de enige waarbij het onderzoek vooraf zwaarder weegt dan de uitvoering. Er zijn drie onderzoeken en ze staan los van elkaar: is er een spouw en h…
- Kennisbank
De spouwmuur: hoe hij werkt en waarom de spouw open moet blijven
De spouw is geen restruimte en geen isolatielaag maar een drainage- en ventilatieruimte. Baksteen is niet waterdicht: bij slagregen loopt water langs de achterzijde van het buitenblad omlaag, waar een waterkeri…
- Kennisbank
Spouwmuurgebreken: ankers, vervuiling en doorslag
Wat er misgaat aan een spouwmuur, gaat mis in de spouw — en daar kijkt niemand. Vier gebreken. Ankers van gewoon of verzinkt staal, tot ongeveer halverwege de jaren zeventig gebruikelijk, die roesten en het met…
- Kennisbank
Ventilatie in huis: wat er moet en wat er kan
Een ventilatiesysteem dat je hoort wordt uitgezet, en een uitgezet systeem ventileert niet — geluid is daarmee niet het comfortprobleem maar de hoofdoorzaak van slechte luchtkwaliteit in Nederlandse woningen. B…
- Kennisbank
Ventilatiesystemen: van natuurlijk tot balansventilatie
Vier systemen, benoemd naar toevoer en afvoer. Bij A zijn beide natuurlijk: dat werkt op een koude, winderige dag goed en op een windstille warme dag nauwelijks. B — mechanische toevoer, natuurlijke afvoer — ko…
- Kennisbank
Opstookprotocol bij vloerverwarming
Een nieuwe dekvloer met vloerverwarming moet beheerst worden opgewarmd voordat er een afwerking op komt: dat drijft het restvocht uit en laat de krimp optreden nu, zonder parket of tegels erop. Te snel opwarmen…
- Kennisbank
Optrekkend vocht: herkennen en verhelpen
Een vochtband onderin de muur, loslatend behang en witte uitslag: water dat vanuit de bodem omhoog trekt door metselwerk dat als een spons werkt. Het stopt op de hoogte waar de verdamping aan het oppervlak geli…
- Kennisbank
Het platte dak: warm dak, koud dak en omgekeerd dak
De volgorde van de lagen bepaalt of een plat dak dertig jaar meegaat of van binnenuit nat wordt. Bij een warm dak ligt de isolatie boven de constructie met de dampremmende laag eronder; de constructie blijft wa…
- Kennisbank
Luchtvochtigheid in huis: het getal achter vrijwel elke vochtklacht
Bij twintig graden past er ongeveer zeventien gram water in een kubieke meter lucht, bij tien graden nog maar negen. Diezelfde lucht die binnen op zestig procent zit, is bij afkoeling tot twaalf graden verzadig…
- Kennisbank
Lekkage bij kozijnaansluitingen en dorpels
Water komt niet dóór het kozijn maar lángs het kozijn, en er bestaat één hardnekkig misverstand: dat de kitnaad aan de buitenzijde het water tegenhoudt. Dat doet hij niet. Een goede aansluiting heeft drie lagen…
- Kennisbank
Lekkage opsporen: van vlek naar oorzaak
Water reist: het loopt langs balken, over folie en door isolatie, dus de vlek zit zelden onder het lek. Vijf bronnen, elk met een eigen kenmerk. Van buiten — gekoppeld aan regen. Uit een leiding onder druk — he…
- Kennisbank
Lekkage aan een plat dak: oorzaken, opsporen en herstel
Een plat dak is één aaneengesloten huid; waar een pannendak met overlap wat water verdraagt, is hier elke naad, doorvoer en rand een mogelijk lekpunt. De bedekking zelf — bitumen in twee lagen of EPDM in één — …
- Kennisbank
Luchtdichtheid: wat een blowerdoortest laat zien
Een blowerdoortest zet de woning met een ventilator in de voordeur op druk; uit het luchtdebiet dat nodig is om die druk vast te houden volgt de qv10-waarde per vierkante meter gebruiksoppervlak. Een oudere won…
- Kennisbank
Metselverbanden en voegen: wat je aan een gevel kunt aflezen
De eenvoudigste aanwijzing of er een spouw achter een gevel zit, is het verband: halfsteens verband met alleen strekken hoort bij een buitenblad van één steen dik, terwijl kruisverband, staand verband en Vlaams…
- Kennisbank
Natuurlijke afwerkingen: leem, kalk en kurk in huis
Leem, kalk en kurk zijn afwerkingen die vocht opnemen en weer afgeven, geluid dempen en zonder kunststof zijn gemaakt. Ze passen in een oud huis met massieve muren en in een nieuw huis dat dampopen is gebouwd. …
- Kennisbank
Houtaantasting in de kapconstructie
Alle drie de vormen hebben hetzelfde nodig: vocht. Boven een houtvochtgehalte van ongeveer twintig procent groeien schimmels en voelen insecten zich thuis; daaronder gebeurt er niets. Rot breekt de vezels af — …
- Kennisbank
Houten vloeren: hoe ze werken en waar ze het begeven
Een balklaag draagt via balken die op zestig tot tachtig centimeter hart op hart liggen, met de uiteinden in de bouwmuren. De draagkracht hangt af van hoogte, onderlinge afstand en overspanning — en van die dri…
- Kennisbank
Houtrot in een houtskeletbouwwand
Bij houtskeletbouw zit het dragende hout in de wand. Rot dat je niet ziet, tast daar de constructie aan en niet de afwerking. De oorzaak is vrijwel nooit regen van buiten maar vocht van binnen, dat door een ga…
- Kennisbank
Huisstofmijt: waarom vocht en ventilatie het verschil maken
De mijt zelf is onschadelijk; de eiwitten in zijn uitwerpselen veroorzaken de reactie. Hij haalt water rechtstreeks uit de lucht, en dat lukt alleen boven een relatieve luchtvochtigheid van ongeveer vijfenveert…
- Kennisbank
Isoleren en ventileren: waarom die twee bij elkaar horen
Een oude woning ventileert ongecontroleerd — via kieren, de schoorsteen, het kruipluik. Dat verspilt warmte, maar het voert wél vocht af. Bij isoleren en kierdichten verdwijnt die route: de warmte blijft binnen…
- Kennisbank
Isoleren naar een onverwarmde ruimte: berging, garage en serre
Een geïsoleerde woning heeft een gesloten schil: een doorlopende laag isolatie om alle verwarmde ruimten heen, zonder gaten. Zodra er een berging, garage of serre aan het huis vastzit, moet je kiezen waar die s…
- Kennisbank
Betonnen verdiepingsvloeren: kanaalplaat, breedplaat en systeemvloeren
Het vloertype bepaalt waar je mag boren, hoe zwaar je mag belasten en welke risico's er zijn. Een kanaalplaatvloer bestaat uit voorgespannen platen met holle kanalen en strengen onderin. Een breedplaatvloer hee…
- Kennisbank
Koudebruggen: waar de warmte weglekt en de schimmel begint
Een koudebrug is een plek waar warmte sneller naar buiten gaat dan eromheen, waardoor het binnenoppervlak kouder is dan de rest van de wand — en daar slaat vocht neer. Er zijn twee soorten: constructief, waarbi…
- Kennisbank
Werken van materialen: krimp, uitzetting en de naden die dat opvangen
Er zijn drie soorten beweging. Thermische uitzetting: kunststof beweegt het sterkst, dan zink en aluminium, dan staal en beton, en baksteen en hout het minst. Vochtbeweging: hout, gips en baksteen zetten uit bi…
- Kennisbank
Lateien: het onderdeel boven je raam dat je nooit ziet
Een latei draagt het metselwerk boven een opening — minder dan mensen denken, want metselwerk vormt daarboven een natuurlijke boog en alleen de driehoek daaronder komt op de latei. In een spouwmuur zitten er me…
- Kennisbank
Fundering op staal of op palen: het verschil dat alles bepaalt
Welke van de twee je hebt, bepaalt vrijwel alles: welke risico's er zijn, wat verzakking betekent, wat droogte doet en wat herstel kost. Bij een fundering op staal staat het metselwerk op een verbrede voet dire…
- Kennisbank
Welke gebreken horen bij welk bouwjaar
Gebreken zijn niet willekeurig verdeeld: past een periode een constructie standaard toe, dan wordt het bijbehorende gebrek ook standaard. Vóór 1920: funderingsproblemen, rotte balkkoppen, optrekkend vocht en te…
- Kennisbank
Grondwater onder je woning: wat het doet en wie erover gaat
De grondwaterstand beweegt met het seizoen, de neerslag en wat er in de omgeving gebeurt. Een te hoge stand geeft natte kruipruimten, water in kelders en drassige tuinen; een te lage geeft paalrot bij houten fu…
- Kennisbank
Hoe ontstaan bouwgebreken, en waarom zijn ze vaak te voorkomen?
De meeste bouwgebreken zijn niet onvermijdelijk. Ze zijn terug te voeren op miscommunicatie, te krappe budgetten en beschikbaarheid van vakmensen. Een groot deel van wat je als bewoner merkt, is bouwfysisch: v…
- Kennisbank
Dekvloer en restvocht
Een dekvloer die er droog uitziet, is dat vanbinnen zelden. Drogen gaat langzaam en het gaat van buiten naar binnen. De vuistregel van een centimeter per week is een indicatie en geen meting. Hij geldt tot ong…
- Kennisbank
Doorslaand vocht: als de gevel water doorlaat
Doorslaand vocht is water dat dwars door de gevel komt: een vlek die verschijnt na slagregen en na droge dagen wegtrekt. Bij een massieve muur raakt het metselwerk verzadigd, vooral bij dun werk, uitgesleten vo…
- Kennisbank
Bouwvocht: waarom een nieuwe woning het eerste jaar nat is
Een gemiddelde nieuwbouwwoning bevat bij oplevering enkele duizenden liters water — een zandcementdekvloer van zeventig millimeter over honderd vierkante meter alleen al ruim duizend. Dat water verdampt in de b…