Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Capillaire porie

Onderwerp Werk

Ook: Capillaire porie · capillaire poriën · capillaire holte · capillair poriënstelsel · capillaire porositeit · haarvat in beton

In het kort

Een capillaire porie is een haarfijn kanaaltje in verhard beton of mortel, achtergelaten door aanmaakwater dat niet met het cement heeft gereageerd. De poriën staan met elkaar in verbinding en vormen de weg waarlangs water, zout en koolzuurgas naar binnen trekken. Hoe minder poriën en hoe fijner, hoe duurzamer het beton.

In andere talen

Engels
Capillary pore
Duits
Kapillarpore
Frans
Pore capillaire
Spaans
Poro capilar
Portugees
Poro capilar
Italiaans
Poro capillare

Er staat meer over capillaire porie

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Twee balkons uit hetzelfde bouwjaar, aan dezelfde gevel, op het zuidwesten. Bij het ene valt na vijftig jaar de onderkant in schilfers naar beneden en ligt de wapening bloot. Het andere is grijs en saai en mankeert niets. Het verschil zit zelden in het cement of in het staal. Het zit in iets dat niemand ooit heeft gezien: de hoeveelheid fijne kanaaltjes in het beton, en de vraag of die met elkaar in verbinding staan.

Beton lijkt massief, maar het is een spons met zeer fijne gaatjes. Die gaatjes zijn er in drie soorten. De fijnste zitten in de cementsteen zelf, tussen de kristallen die bij het verharden ontstaan. Dat zijn de gelporiën, en zij zijn zo nauw dat water er vastzit en niets doorheen komt. De grofste zijn luchtbellen en holten die bij het storten zijn ingesloten. Daartussen zit de soort waar dit begrip over gaat: de capillaire poriën, met een doorsnede van ruwweg een honderdduizendste tot een duizendste millimeter. Te klein om te zien, groot genoeg om water te laten stromen.

Waar komen zij vandaan? Uit het water waarmee het beton is aangemaakt. Cement kan maar een beperkte hoeveelheid water binden. Voor een verwerkbare specie is altijd meer nodig, en dat meerdere blijft na het verharden achter in de ruimte tussen de cementkorrels. Verdampt het later, dan staat die ruimte leeg. Elke liter water die het cement niet gebruikt, is een liter holte in het eindproduct. Daarom is een scheut extra water uit de tuinslang zo'n dure gewoonte.

Het bijzondere aan capillaire poriën is dat zij aan elkaar zitten. Zij vormen in jong beton een doorlopend net van kanaaltjes van de buitenkant tot diep in de kern. Langs dat net trekt regenwater naar binnen, met alles wat erin is opgelost. Dooizout van de galerij, zeezout uit de lucht, koolzuurgas: zij volgen dezelfde weg, en die weg eindigt bij het wapeningsstaal. Bevriest het water in de kanaaltjes, dan zet het uit en drukt het de wanden kapot.

Er is ook goed nieuws. Het net groeit dicht zolang het cement blijft reageren. De kristallen groeien de kanaaltjes in, maken ze nauwer en snoeren ze op den duur af, zodat er losse stukjes overblijven die nergens meer heen leiden. Dat lukt alleen als er vanaf het begin weinig water in zat en als het beton de eerste dagen vochtig is gebleven. Droogt het te vroeg uit, dan stopt de reactie in de buitenste centimeters, precies de laag die de wapening moet beschermen.

Voor jou komt het neer op drie dingen die je zelf in de hand hebt of bij je aannemer kunt navragen: hoeveel water er in het mengsel zat, hoe goed er is verdicht, en of het werk de eerste week is afgedekt of nat gehouden. De rest is scheikunde die vanzelf gaat.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.