Ook: Ettringiet · ettringietvorming · candlotzout · zout van Candlot · trisulfaat · cementbacil
In het kort
In andere talen
- Engels
- Ettringite
- Duits
- Ettringit
- Frans
- Ettringite
- Spaans
- Etringita
- Portugees
- Etringita
- Italiaans
- Ettringite
Er staat meer over ettringiet
Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.
Abonnement bekijkenInloggen
Uitgebreid
Een badkamervloer van drie jaar oud. De tegels klinken hol, een paar liggen los, en aan de achterkant zit een dun, wit, kruimelig laagje. De tegelzetter die komt kijken zegt één woord: ettringiet. Onder de tegels ligt een gietvloer met gips als bindmiddel, de lijm was op cementbasis, en ergens is vocht bij gekomen. Dat is de vorm waarin een bewoner dit mineraal het vaakst tegenkomt.
Ettringiet is een kristal van calcium, aluminium en sulfaat met heel veel water erin. Bijna de helft van het gewicht is gebonden water. Daardoor neemt het veel meer ruimte in dan de stoffen waaruit het ontstaat. Het groeit in dunne naalden, te klein om met het blote oog te zien.
Er zijn drie dingen voor nodig. Sulfaat, dat uit gips, uit grond of grondwater of uit het cement zelf kan komen. Aluminaat, een van de bestanddelen van cement. En water. Ontbreekt er één, dan gebeurt er niets. Dat laatste is de reden dat een gipsvloer onder cementlijm jaren goed kan gaan in een slaapkamer en in een natte badkamer niet.
Of ettringiet schade geeft, hangt af van het moment waarop het ontstaat. In elke zak cement zit een beetje gips, met opzet. In de eerste minuten na het aanmaken vormt dat gips met het aluminaat ettringiet rond de cementkorrels. Dat remt de reactie af, zodat de specie niet in de kuip verstijft. De specie is dan nog plastisch en de kristallen hebben alle ruimte. Dit vroege ettringiet zit in al het beton en alle cementmortel en hoort daar.
Het wordt anders als de kristallen groeien in materiaal dat al hard is. Dan is er geen ruimte meer. De naalden drukken tegen de wanden van de poriën, het materiaal zwelt en scheurt, of een laag die erop is gelijmd wordt losgedrukt. Dat gebeurt op drie manieren. Er komt sulfaat van buiten bij, uit de grond, uit grondwater of uit een gipshoudend materiaal ernaast. Of het beton is tijdens het verharden te heet geworden, waardoor het ettringiet zich pas later vormt. Of twee materialen die niet bij elkaar horen, gips en cement, liggen vochtig tegen elkaar aan.
Het woord in een rapport is daarom nog geen vonnis. In oud beton dat vaak nat wordt, kristalliseert ettringiet ook uit in holten en scheurtjes die er al waren. Dat vult ruimte op zonder iets kapot te drukken. Een onderzoeker die ettringiet meldt, hoort erbij te zeggen waar het zit en of het de oorzaak van de schade is of alleen een bijverschijnsel.
Voor jou als eigenaar is de les eenvoudig. Houd gips en cement uit elkaar waar het nat kan worden, en zie water als de schakel die je in handen hebt. Zonder water staat het proces stil.
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.
Onderwerpen
Verder bij dit onderwerp
Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.
Werkomschrijvingen
Stappenplannen
Gebreken
Uit de kennisbank
Koopgidsen
Prijsgidsen
Rekenhulpen
Checklists
Projecten
Dit laten doen
Builddocs bemiddelt niet en krijgt geen commissie over de opdracht die hieruit volgt.